| the ledge files the ledge - nl - uk |
nieuw zoeken |
gesprekken boeken |
|
| Albert Camus Mondovi 7 nov. 1913 - La Chapelle-Champigny 4 jan. 1960 • Frans prozaschrijver ![]()
|
'Hoe minder zin het leven heeft, hoe beter het geleefd kan worden' luidde het motto van de in Algerije geboren Camus, die door zijn bijdrage aan het verzet in de Tweede Wereldoorlog en zijn kritiek op naoorlogse Stalinsympathisanten had laten zien hoe heilzaam een afkeer van nihilisme en totalitarisme kan uitwerken. De als filosoof in Algiers afgestudeerde Camus kreeg de Nobelprijs al op 43-jarige leeftijd, zeven jaar eerder dan zijn voormalige mede-existentialist en rivaal Sartre. In 1956 had hij met zijn novelle La chute bewezen dat hij als geen ander morele kwesties kon verpakken in aangrijpende verhalen. En in de vijftien jaar daarvoor had hij zijn wereldbeeld - de mens leeft in een 'absurd', oftewel zinloos en onbegrijpelijk, universum en moet daar zonder hulp van God of ideologie het beste van zien te maken - vormgegeven in essays (Le |
Mythe de Sisyphe1942; L'homme révolté, 1951), toneelstukken (Caligula, 1945; Les justes, 1950), en vooral romans die van grote invloed waren op de literatuurgeschiedenis. La Peste uit 1947 werd beroemd als een allegorie op de Duitse bezetting van Frankrijk, maar is ook zonder die achtergrondkennis een prachtig boek over verlies, verdriet, wanhoop en levenskracht. L'Étranger leest als een 'hardboiled novel' in de traditie van Camus' voorbeelden Hammett en Chandler, maar is tegelijkertijd een bespiegeling over verantwoordelijkheid en conformisme. | |
| schema | |||
| OP DE BOEKENPLANK VAN ALBERT CAMUS De held van onze tijd Mikhail Lermontov, 1840 Novelle over een soldaat in de Kaukasus die de grenzen van de vrije wil verkent. Misdaad en straf Fyodor M. Dostoyevsky, 1866 De moreel-filosofische romans van F.M. Dostojevski, vol 'existentialistische' helden (bijv. Misdaad en straf, 1866: de Petersburgse student Raskolnikov pleegt twee moorden om zijn bovenmenselijkheid te bewijzen en wordt door een politie-inspecteur tot bekentenis en boete gedreven). Benito Cereno en andere verhalen Herman Melville, 1856 De (soms absurdistische) korte verhalen van Herman Melville (1819-1881) die door Camus werden omschreven als 'Kafka, maar dan van vlees en bloed'. De immoralist André Gide, 1904 Psychologische roman over jonge intellectueel die zijn vrouw opoffert aan zijn non-conformisme. De Maltezer valk Dashiell Hammett, 1930 De kale stijl van de 'hardboiled' detectiveromans van Dashiel Hammett over cynische helden in een harteloos universum (bijv. The Maltese Falcon, 1930: tijdens zijn speurtocht naar een kostbare, gouden vogel worden op een privé-detective verschillende aanslagen gepleegd). Zie ook The Big Sleep, van Raymond Chandler, 1939. Het grote slapen Raymond Chandler, 1939 De kale stijl van de 'hardboiled' detectiveromans van Raymond Chandler over cynische helden in een harteloos universum (bijv. The Big Sleep, 1939: bij het onderzoek naar een tamelijk onschuldig lijkende poging tot chantage op een rijke generaal raakt privé-detective Philip Marlowe verwikkeld in een reeks gewelddadige gebeurtenissen). Walging Jean-Paul Sartre, 1938 De existentialistische filosofie van Jean-Paul Sartre, die in La nauseé (1938: dertiger in de provincie walgt van het burgerdom) en Le mur (1939) de 'tot vrijheid gedoemde' mens liet optreden. De muur: verhalen Jean-Paul Sartre, 1939 De existentialistische filosofie van Jean-Paul Sartre, die in zijn werk de 'tot vrijheid gedoemde' mens liet optreden. Bijvoorbeeld, in Le mur, 1939: vijf verhalen, waarin knellende situaties worden beschreven van mensen die zich in onnaspeurlijke zielsgebieden ophouden, waar zij somber en hardnekkig hun onontkoombaar lot ondergaan. (Zie ook La nauseé, 1938). | HET OEUVRE VAN ALBERT CAMUS: De vreemdeling 1942 (cycle des absurdes') Een onverschillige Franse Algerijn schiet iemand dood en weigert zich tegen zijn veroordeling te verzetten. | WAT TE LEZEN NA L'éTRANGER? DE KALE PROZASCHRIJVER In ongenade J.M. Coetzee, 1999 Zuid-Afrikaanse professor doorstaat steeds grotere vernederingen. [In Our Time] Ernest Hemingway, 1925 Korte verhalen over mensen in extreme situaties. Naamloos Samuel Beckett, 1953 Een man probeert uit te vinden wie hij is. DE MENS IN OPSTAND De ondraaglijke lichtheid van het bestaan Milan Kundera, 1984 Drie personages op zoek naar geluk. Wachttijd Saul Bellow, 1944 Een aanstand soldaat zoekt naar de zin van het leven. Onze Lieve Vrouw van de Bloemen Jean Genet, 1943 Autobiografisch verslag van een leven aan de zelfkant. Het behouden huis Willem Frederik Hermans, 1951 Nederlandse partizaan misdraagt zich in leegstaande villa. HET LEVEN IS ABSURD Absurde verhalen Franz Kafka, 1915-1924 Mensen (en dieren) in een vijandige wereld. De onverschilligen Alberto Moravia, 1929 Drie dagen uit het leven van een arme Romeinse bourgeois familie. De muur Jos Vandeloo, 1958 Jonge ambtenaar kampt met wrede wereld. De muziek van het toeval Paul Auster, 1990 Beroepsgokkers eindigen op een kafkaësk landgoed. Onder het net Iris Murdoch, 1954 Surrealistische roman over een Londense outcast-schrijver. Onbepaald door het lot Imre Kertész, 1975 Kertész schrijft over leven, lot en vrijheid in een totalitair systeem. | |
| De myte van Sisyfus: een essay over het absurde 1942 ('cycle des absurdes') Filosofisch essay over het absurde bestaan van de mens in een zinloos universum. | |||
| Caligula 1944 ('cycle des absurdes') Toneelstuk waarin de Romeinse keizer model staat voor de mens in de moderne wereld. | |||
| De pest 1947 ('cycle des révoltés) De pest zet in een Algerijnse stad verschillende levensfilosofieën op scherp. | |||
| De rechtvaardigen 1950 ('cycle des révoltés) Toneel over een Russische revolutionair in gewetensconflict. | |||
| De mens in opstand 1951 ('cycle des révoltés) De geschiedenis van het menselijk verzet tegen autoriteit. | |||
| De val 1956 Een advocaat biecht op de Amsterdamse wallen zijn zonden. | |||
| : |
|||
| The Ledge Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com Dank aan: De digitale pioniers en Het Prins Bernhard Cultuurfonds Ontwerp: Maurits de Bruijn |
Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht Reproduktie en/of hergebruik uitsluitend in overeenstemming met de auteurs. |
||