the ledge files the ledge - nl - uk	nieuw zoeken	gesprekken boeken
Italo Calvino Santiago de las Vegas 15 okt. 1923 - Siena 19 sept. 1985 • Italiaans prozaschrijver zoek in hele site: the ledge - flash versie* *	‘Het is bekend dat het een schrijver is die van boek tot boek erg verschilt. Juist aan deze verschillen herken je dat hij het is.’ Aldus Italo Calvino over ‘Italo Calvino’, de schrijver die in de roman Als op een winternacht een reiziger de lezer toespreekt. Wie het oeuvre van de in Cuba geboren Italiaan (1923-1985) achter elkaar bekijkt, ziet inderdaad dat er weinig ‘lijn’ in zit, of het moest zijn dat de romans en verhalen gaandeweg steeds vrolijker, filosofischer en experimenteler worden. Het grimmige neorealisme van de partizanenroman Het pad van de spinnennesten (1947) werd in de jaren vijftig opzijgezet voor de sprookjesachtige epiek van de drie novellen in Onze voorouders. De licht-absurdistische verhalen van Marcovaldo (1963) werden halverwege de jaren zestig gevolgd door de fantastische science-fiction van Kosmikomische verhalen. Waarna Calvino zich met drie baanbrekende romans in de jaren zeventig bewees als een postmodernist die niet alleen grappen uithaalde met literaire conventies, maar ook op een leesbare manier filosofeerde over de kracht van de herinnering en het belang van hoop in een boze wereld. ‘Raccontini’, verhaaltjes, noemde Calvino zijn werk. Hij excelleerde op de korte baan; zelfs de veelgeprezen ‘romans’ De onzichtbare steden (waarin Marco Polo een vijftigtal droomsteden beschrijft aan de legendarische Kublai Khan) en Als op een winternacht een reiziger (met zijn tien verschillende openingshoofdstukken) zou je verzamelingen van korte verhalen kunnen noemen. Daar staat tegenover dat Calvino’s verhalenbundels doorgaans gewijd zijn aan één persoon en een grote eenheid vertonen. Marcovaldo, dat ook als kinderboek te lezen is, beschrijft in twintig seizoenen het leven van een dromerige fabrieksarbeider die wanhopig op zoek is naar de de natuur in de grote stad;	de simpele maar ontroerende verhaaltjes - over paddestoelen die groeien bij de tramhalte, over een konijn dat wordt gered uit een ziekenhuislaboratorium, over een wonderplant die uiteindelijk verwelkt, over de overeenkomsten tussen de maan en een neonreclame - vormen met elkaar een subtiele aanklacht tegen de consumptiemaatschappij en de daarmee gepaard gaande aanslag op het milieu. Palomar (1983) gaat over Marcovaldo’s spiegelbeeld: geen dromer maar een denker, die van iedere mug die hij ziet in gedachten een mammoet maakt. En in Kosmikomische verhalen (1965) geeft een zekere Qfwfq, die zo oud is als het universum, commentaar op de schepping in twaalf hoofdstukken. Lichtheid, snelheid, precisie, duidelijkheid en veelvormigheid - dat waren volgens Calvino de kenmerken van goede fictie. Deze vijf, maar de meeste van deze is de lichtheid. Want die maakt Calvino’s filosofische schetsen net zo overrompelend als de ficciones van zijn inspirator Jorges Luís Borges en bijna zo indrukwekkend als de absurdistische verhalen van hun beider erflater Franz Kafka. Calvino’s invloed op de moderne literatuur is dan ook enorm: tientallen schrijvers, van Umberto Eco tot Angela Carter en van Salman Rushdie tot Jeanette Winterson, verklaarden zich aan hem schatplichtig; en toen een paar jaar geleden volop geëxperimenteerd werd met ‘hypertext’ (romans met doorklikpunten, waarmee de lezer zelf het verloop van het veraal kan sturen) gold de schrijver van Als op een winternacht een reiziger als de hipste dode uit de wereldliteratuur.
schema
OP DE BOEKENPLANK VAN ITALO CALVINO Candide, of Het optimisme Voltaire, 1759 De filosofische, licht absurdistische novellen van Voltaire (Candide, 1759: filosofische fabel, waarin het optimisme van Leibniz wordt gehekeld in de levensgeschiedenis van een argeloze jongeman die met de ene rampspoed na de andere geconfronteerd wordt). Verhalen van mysterie en fantasie Edgar Allan Poe, 1833-1849 De fantastische verhalen van Edgar Allen Poe (1809-1849), de pionier van de vroege sciencefiction. Amerika Franz Kafka, 1927P Franz Kafka's Amerika (1927); komisch-vervreemdende roman over een emigrant was Calvino's lievelingsboek. De Aleph en andere verhalen Jorges Luis Borges, 1935/ 1944 / 1949 De literaire spelletjes in verhaal vorm van Jorge Luis Borges (Fictiones, 1944; De Aleph, 1949). De Aleph en andere verhalen Jorges Luis Borges, 1949 De literaire spelletjes in verhaal vorm van Jorge Luis Borges (De Aleph, 1944; Fictiones, 1949). Stijloefeningen Raymond Queneau, 1947 Het experimentele werk van Raymond Queneau (Exercices de style, 1947: een banaal voorval op 99 verschillende manieren, in een veelheid van stijlen verteld), van wiens 'werkplaats voor mogelijke literatuur' (OuLiPo) Calvino in 1964 lid werd.	HET OEUVRE VAN ITALO CALVINO: Marcovaldo, of De seizoenen in de stad 1963 Verhalen over een arbeider die de natuur zoekt in de grote stad.	WAT TE LEZEN NA MARCOVALDO? (POST)MODERN EN TOCH LEESBAAR De maskerade Herman Melville, 1857 Zwendelaar entert narrenschip. Die gore klerezooi in de Via Merulana Carlo Emilio Gadda, 1957 Ontsporende, barokke anti-detectiveroman. Bleek vuur Vladimir Nabokov, 1962 Roman in de vorm van commentaar op een lang gedicht. Het zwarte boek Orhan Pamuk, 1990 Advocaat in Istanbul onderzoekt de verdwijning van zijn vrouw. Een hartverscheurend verhaal van duizelingwekkende genialiteit Dave Eggers, 2000 Wees jongen voedt zijn broertje op in Californië. CALVINESKE VERHALEN Absurde verhalen Franz Kafka, 1915-1924 De verhalen (ca. 1920) van Franz Kafka; absurdistisch maar overtuigend en ontroerend. De onschuldige Eréndira Gabriel García Márquez, 1972 Bizarre verhalen uit het Zuid-Amerikaans dorpsleven. In gezelschap van wolven Angela Carter, 1979 Gotisch-erotische sprookjesbewerkingen. DE INVLOED VAN CALVINO Letter en geest Frans Kellendonk, 1982 Postmodern 'spookverhaal' speelt in bibliotheek. Passie Jeanette Winterson, 1985 Een travestiet en haar liefdes in het leger van Napoleon. Kukel Joke van Leeuwen, 1998 Een jongetje met zeven zusters droomt zich door het leven. Baudolino Umberto Eco, 2000 Een 11de-eeuwse fantast vertelt over zijn verre reizen.
	De onzichtbare steden 1972 Marco Polo vertelt Kublai Khan over 55 droomsteden.
	Onze voorouders 1960 Bestaande uit: 'De gehalveerde graaf' (over een letterlijk gespleten persoonlijkheid); 'De baron in de bomen' (18de-eeuwse geschiedenis bezien vanuit een boomkruin); 'De niet-bestaande ridder' (over een harnas dat het echte leven wil).
	Kosmikomische verhalen 1965 De veelvormige Qfwfq becommentarieert wetenschappelijke theorieën.
	Palomar 1983 Een tobberige doordenker op leeftijd verbaast zich over de wereld.
	Het kasteel van de kruisende levenspaden 1973 Postmoderne roman over sprakelozen die elkaar met behulp van tarotkaarten verhalen vertellen.
	Als op een winternacht een reiziger 1979 Een lezer en een lezeres, beiden in het bezit van een incompleet exemplaar van een roman, komen op zoek naar een volledige tekst velerlei vormen van literaire communicatie tegen.
	De baron in de bomen 1957 Een baron gaat uit protest tegen een slakkenschotel voor de rest van zijn leven een boom in.
:		noot maken naam: noot Code (above)
The Ledge Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com Dank aan: De digitale pioniers en Het Prins Bernhard Cultuurfonds Ontwerp: Maurits de Bruijn	Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht Reproduktie en/of hergebruik uitsluitend in overeenstemming met de auteurs.