| the ledge files the ledge - nl - uk |
nieuw zoeken |
gesprekken boeken |
|
| Margriet de Moor Noordwijk 21 nov. 1941 • Nederlands roman- en verhalenschrijfster ![]() foto: Klaas Koppe
|
'Elk mens heeft zijn redenen voor onverklaarbaar gedrag,' schrijft Margriet de Moor in Hertog van Egypte (1996), een roman over een zigeuner die elk voorjaar zijn burgervrouw voor een paar maanden in de steek laat. De Moor, geboren als Margaretha Neefjes en gedebuteerd na een carrière als klassiek zangeres, werd bekend met korte verhalen over zoekende en van elkaar vervreemde personages (verzameld in Op de rug gezien, 1988). Voor de roman Eerst grijs dan wit dan blauw (1991), waarin een man zijn vrouw vermoordt omdat zij hem niet wil vertellen waarom ze voor twee jaar uit zijn leven is verdwenen, kreeg ze de AKO-prijs. Een ambachtsvrouw in de literatuur wordt De Moor vaak genoemd, |
omdat ze in haar romans beheerst speelt met vertelperspectieven (de moord in Eerst grijs dan wit dan blauw wordt van vier kanten bekeken), flashbacks en flashforwards (die de raadsels in haar roman vergroten), verschillende stijlregisters (nu eens plechtige taal, dan weer spreektalige zinnen) en cerebrale personages. Dat maakt een typisch De Moor-boek (zoals het door Tolstoy geïnspireerde jaloeziedrama Kreutzersonata uit 2001) beeldschoon, maar ook koel - als een raam vol ijsbloemen. Zou het toeval zijn dat haar op een na populairste roman De virtuoos (1993, over de liefde van een adellijke Italiaanse voor een castraatzanger in 18de-eeuws Napels) ook de relatief warmbloedigste is? | |
| schema | |||
| OP DE BOEKENPLANK VAN MARGRIET DE MOOR De idioot Fyodor M. Dostoyevsky, 1868 De 'sfeer en de filosofie' van de 19de-eeuwse romans van Dostojevsi (The Idiot, 1868: de epileptische prins Mysjkin is zo goed dat hij voor gek wordt aangezien), Tolstoj en Couperus. Kreutzersonate Leo N. Tolstoy, 1890 De 'sfeer en de filosofie' van de 19de-eeuwse romans van Tolstoj (Kreutzersonate, 1890: een man vertelt hoe en waarom hij zijn vrouw vermoordde), Dostojevski en Couperus. Van oude mensen, de dingen die voorbijgaan Louis Couperus, 1906 De 'sfeer en de filosofie' van de 19de-eeuwse romans van Couperus (Van oude mensen, de dingen die voorbijgaan, 1906: bejaarde crime passionel in Indië werpt een schaduw over de Haagse levens van kinderen en kleinkinderen van de moordenaars), Tolstoj en Dostojevski. De Aleph en andere verhalen Jorges Luis Borges, 1949 De experimenten met de verhaalvorm van Borges (De Aleph, 1949: essayistische verhalen over metafysische thema's), Nabokov en Nooteboom. De toverberg Thomas Mann, 1924 De ironische manier van vertellen van Thomas Mann (Der Zauberberg, 1929: ideeënroman over een jongen die tijdens een zevenjaars verblijf in een sanatorium intellectueel volwassen wordt). Bleek vuur Vladimir Nabokov, 1962 De experimenten met de verhaalvorm van Nabokov (Pale Fire, 1962: roman in de vorm van commentaar op gedicht van 999 regels), Nooteboom en Borges. Een midzomernachtsdroom William Shakespeare, 1596 Shakespeare's A Midsummer Night's Dream (1596: een viertal jonge verliefden vallen in handen van elfen) en As You Like It (1599); lichte komedies over rollenspellen en seksewisselingen. Wat u wilt William Shakespeare, 1599 Shakespeare's As You Like It (1599: verwarring alom in romantische komedie met een sterke heldin) en A Midsummer Night's Dream (1596); lichte komedies over rollenspellen en seksewisselingen. De man zonder eigenschappen Robert Musil, 1930 De Moors 'beslissende boek,' een poëtische totaalroman, 'ingedeeld aan de hand van stemmingen, als een muziekstuk'. Herinneringen van Hadrianus Marguerite Yourcenar, 1951 De historische romans van Yourcenar (Mémoires d'Hadrien, 1951: de stervende Romeinse keizer Hadrianus boekstaaft in een brief aan zijn opvolger zijn leven en vooral zijn liefde voor de schone jongeling Antinoös; en L'oeuvre au noir, 1968), waarin het verleden het decor is voor psychologische ontwikkeling. Het hermetisch zwart Marguerite Yourcenar, 1968 De historische romans van Yourcenar (L'oeuvre au noir, 1968: in de overgangstijd tussen Middeleeuwen en Renaissance spelende roman over de geestelijke vrijwording van de mens; en Mémoires d'Hadrien, 1951), waarin het verleden het decor is voor psychologische ontwikkeling. Het volgende verhaal Cees Nooteboom, 1991 De experimenten met de verhaalvorm van Nooteboom (Het volgende verhaal, 1991: het mysterie rond een ex-leraar klassieke talen die wakker wordt in een kamer waarin hij niet is ingeslapen), Borges en Nabokov. Orpheus en Eurydice various, Greek myth (4th century BC?) De klassieke mythe over een musicus die zijn dode geliefde tevergeefs probeert terug te halen uit de onderwereld. | HET OEUVRE VAN MARGRIET DE MOOR: De virtuoos 1993 Een vrouw in Napels in 1740 beleeft een korte maar duizelingwekkende liefde met een castraatzanger. | WAT TE LEZEN NA DE VIRTUOOS? DE EROTIEK VAN HET ONGEWONE Justine, of De tegenspoed der deugdzaamheid Marquis de Sade, 1791 Deugd leidt tot tegenspoed in filosofische roman over weesmeisje dat probeert haar onschuld te bewaren. Lolita Vladimir Nabokov, 1955 Man verovert en verliest piepjonge femme fatale. De schone slaapsters Yasunari Kawabata, 1968 Eros en thanatos in een bordeel van slapende meisjes. Begeerte Manon Uphoff, 1995 Moderne sprookjes over gefnuikte lust en onderdrukt geweld. Het parfum Patrick Süskind, 1985 Een 18de-eeuwse zwerver maakt - seksueel - misbruik van een bijzondere gave. DE OPERA IN DE LITERATUUR Het meesterstuk Anna Enquist, 1994 Een op de Mozart-opera Don Giovanni gebaseerde relatieroman over een egocentrische kunstenaar. Operaroman Petra Morsbach, 1998 Liefde tegen de achtergrond van vier operaproducties bij een Duits provincietheater. Gekkenschemer Louis Ferron, 1974 Een naïeve hoveling wordt zetstuk in het conflict tussen een componist (Wagner) en een vorst (Ludwig II). WIE KENT ZIJN GELIEFDE? Identiteit Milan Kundera, 1997 Een liefdesdrama begint als een man in een flits een ander voor zijn vrouw aanziet. Wit zand Kristien Hemmerechts, 1993 Het wantrouwen tussen een vrouw en haar minnaar. Othello William Shakespeare, 1604 De moor van Venetië gaat kapot aan misplaatste jaloezie. | |
| Op de rug gezien 1988 Verhalen over eigenwijze mensen en outcasts. | |||
| Eerst grijs dan wit dan blauw 1991 Een aantal volwassen personen blijkt al even hulpeloos in zijn sociale contacten als een onhandige puber. | |||
| Ik droom dus 1995 Uiteenlopende literaire verhalen. Als leidmotief treedt in deze bundel de eensgezindheid van twee zusjes op die constateren dat de werkelijkheid wordt gedomineerd door de literatuur. | |||
| Zee-Binnen 1999 Als een getrouwde man een agenda van een vrouw vindt met daarin zijn naam leidt dat tot overspelige fantasieën. | |||
| Kreutzersonate 2001 | |||
| De verdronkene 2005 Nadat haar zus is verdronken bij de Watersnoodramp van 1953 neemt een vrouw de plaats van haar zus in haar gezin over; zij is niet in staat een eigen leven te leiden en geeft haar identiteit op. | |||
| Dubbelportret 1989 Drie novellen. | |||
| De hertog van Egypte 1996 Tussen een aan huis en erf gebonden vrouw en een rondtrekkende zigeuner ontstaat een liefdesverhouding. | |||
| De kegelwerper 2006 Een Amsterdams pension is in de jaren vijftig van de 20e eeuw het tijdelijke onderkomen van een steeds wisselend gezelschap variétéartiesten. | |||
| De verdronkene 2005 Nadat haar zus is verdronken bij de Watersnoodramp van 1953, neemt een vrouw de plaats van haar zus in haar gezin over; zij is niet in staat een eigen leven te leiden en geeft haar identiteit op. | |||
| : |
|||
| The Ledge Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com Dank aan: De digitale pioniers en Het Prins Bernhard Cultuurfonds Ontwerp: Maurits de Bruijn |
Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht Reproduktie en/of hergebruik uitsluitend in overeenstemming met de auteurs. |
||