the ledge files the ledge - nl - uk	nieuw zoeken	gesprekken boeken
Markies de Sade Parijs 2 juni 1740 - Charenton 2 dec. 1814 • Frans prozaschrijver zoek in hele site: the ledge - flash versie* *	In een afgeleide vorm ligt zijn naam nog dagelijks op miljoenen lippen; maar zijn romans worden heel wat minder gelezen dan die van moderne navolgers als Reve en Ellis. Donatien Alphonse François de Sade schreef tijdens zijn bijna 40-jarige verblijf in gevangenissen en inrichtingen een dozijn boeken waarin op tientallen manieren de draak wordt gestoken met God, de kerk en de maatschappelijke verhoudingen van het Ancien Régime. Zijn (in)faam dankt hij vooral aan zijn creatieve beschrijvingen van kinky sex - van necrofilie en gedwongen triootjes tot vampirisme en het in de 19de eeuw naar hem genoemde sadisme. Sade was een kind van de Franse Verlichting, en dus een pornograaf met filosofische intenties. Meenden tijdgenoten dat de mens van nature goed is en van zijn ervaringen leert, de Markies maakte duidelijk dat slechtheid de wereld regeert en dat zelfontplooiing	van de een doorgaans de vernedering van de ander met zich meebrengt. In Justine, ou les malheurs de la vertu, dat doorspekt is met zwarte humor en met filosofische apologieën van de grootste schurken, valt de deugdzame hoofdpersoon van de ene perverseling in de handen van de andere, om na een leven vol verkrachtingen, martelingen en andere vernederingen te sterven door een blikseminslag bij het kasteel waarin ze eindelijk rust lijkt te hebben gevonden. Justine's zuster Juliette, vereeuwigd in Juliette, ou les prospérités du vice, ziet haar immoraliteit beloond met rijkdom en geluk. Minder eentonig, maar door zijn plastisch beschreven gruwelijkheden bijna onleesbaar, is Les cent-vingt journées de Sodome, dat pas in 1935 volledig gepubliceerd werd, nadat het bij de bestorming van de Bastille (waar Sade tot 1789 gevangen zat) tot in de 19de eeuw spoorloos verdwenen was. Pier Paolo Pasolini maakte er in 1975 een huiveringwekkende film van.
schema
OP DE BOEKENPLANK VAN DE MARKIES DE SADE Gevaarlijke liefde Pierre Ambroise Choderlos de Laclos, 1779 Verwante briefroman (1779, over een adelijk duo dat de strijd aanbindt met de deugd) heeft Sade in de gevangenis wellicht niet bereikt. Candide, of Het optimisme Voltaire, 1759 Een van de 'contes philosophiques' van Voltaire, waarin op satirische wijze de idealen van de Verlichting - rationalisme, individualisme - werden becommentarieerd (zie ook Voltaire's Zadig, 1747). De non Denis Diderot, 1760 Een door Pamela van Samuel Richardson beïnvloede briefroman over een jonge non die haar deugd probeert te verdedigen. Zadig Voltaire, 1747 Een van de 'contes philosophiques' van Voltaire, waarin op satirische wijze de idealen van de Verlichting - rationalisme, individualisme - werden becommentarieerd (zie ook Voltaire's Candide, 1759). De voor- en tegenspoeden van de befaamde Moll Flanders Daniel Defoe, 1722 Het genre van de schelmenroman, over helden die vooruitkomen in de wereld; Sade zal genoten hebbben van Moll Flanders (1722) van Daniel Defoe, over een ondernemende hoer. De mens een machine Julien Offray de La Mettrie, 1748 Het materialisme van de filosofen La Mettrie (soms 'Lamettrie', 1709-1751), die lichamelijk genot zag als bron van geluk, en D'Holbach (1723-1789), die religie als immorele onzin beschouwde. [Système de la Nature] Paul-Henri Dietrich D'Holbach, 1770 Het materialisme van de filosofen D'Holbach (1723-1789), die religie als immorele onzin beschouwde, en La Mettrie (soms 'Lamettrie', 1709-1751), die lichamelijk genot zag als bron van geluk.	HET OEUVRE VAN MARKIES DE SADE: Justine, of De tegenspoed der deugdzaamheid 1791 Onschuldig meisje ondergaat perversie op perversie en wordt maar niet wijzer.	WAT TE LEZEN NA JUSTINE? PORNOGRAFIE?! American psycho Bret Easton Ellis, 1991 Verkrachting en lustmoord in het New York van de Greedy Eighties. Lady Chatterley's minnaar D.H. Lawrence, 1928 'Schuttingtaal' hield brede publicatie op tot 1959. Ik Jan Cremer Jan Cremer, 1964 Schelmenroman vol seks en geweld. De kreeftskeerkring Henry Miller, 1934 Autobiografische aanklacht tegen Amerikaanse (en Europese) hypocrisie. De geschiedenis van mijn leven Giacomo Casanova, 1798 (the 'Édition intégrale' wasn't published until 1960) Verschenen in 1820, maar inclusief alle seksuele 'ins and outs' pas sinds 1960 te lezen. VERKETTERDE BOEKEN De meester en Margarita Mikhail Bulgakov, 1967P Magisch-realistische satire op stalinistisch Rusland mocht pas in 1968 verschijnen. De avonturen van Huckleberry Finn Mark Twain, 1884-1885 Wegens 'racisme' en 'bederf van de jeugd' nog steeds geweerd uit sommige Amerikaanse (school)bibliotheken. Madame Bovary Gustave Flaubert, 1857 Gustave Flaubert Madame Bovary (1857); vermeende immoraliteit leidde tot proces Ik heb altijd gelijk Willem Frederik Hermans, 1951 Antikatholieke passages leverden proces op. De duivelsverzen Salman Rushdie, 1988 Moslims namen aanstoot, 'godslastering' leidde tot Iraanse banvloek. ZWARTE ROMANTIEK De vierde man Gerard Reve, 1981 Geweigerd Boekenweekgeschenk over meedogenloze minnares van lieve jongens. Uit de diepte Joris-Karl Huysmans, 1891 Ontwikkelingsroman waarin kennis wordt gemaakt met het satanisme.
	[Les crimes de l'amour] 1784 Verzameling novellen en toneelstukken over sadistische thema's, verscheen pas in 1799.
	De 120 dagen van Sodom 1785, pas in 1930-1935 verschenen Vier wrede libertijnen in een met jongens en meisjes bevolkt kasteel geven zich over aan alle mogelijke orgiën.
	Juliette, of De voorspoed van de ondeugd 1797 Het verhaal van Justines zusje, dat haar nietsontziende slechtheid beloond ziet met rijkdom en aanzien.
	[Aline et Valcour] 1795 Raamvertelling met onder andere reisverslagen uit de ideale en minder ideale wereld.
	Slaapkamergesprekken, of De immorele leermeesters 1795 Seksuele escapades verpakt in een aanklacht tegen het ancien régime.
:		noot maken naam: noot Code (above)
The Ledge Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com Dank aan: De digitale pioniers en Het Prins Bernhard Cultuurfonds Ontwerp: Maurits de Bruijn	Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht Reproduktie en/of hergebruik uitsluitend in overeenstemming met de auteurs.