the ledge files
the ledge - nl - uk
nieuw
zoeken
gesprekken
boeken
Gerard Reve
Amsterdam 14 dec. 1923 - Zulte, België, 8 april 2006 • Nederlands dichter en prozaschrijver


foto: Vincent Menzel

zoek in hele site:


the ledge - flash versie*

*

Geen Nederlandse auteur zo kleurrijk (en dus zo moeilijk te karakterisen) als de in een communistisch gezin opgegroeide Gerard Kornelis van het Reve. Na een opleiding tot graficus debuteerde hij in 1946 met het subtiel gestileerde oorlogsverhaal De ondergang van de familie Boslowits, om een jaar later als Simon van het Reve de kritiek te verbazen en te verdelen met de generatieroman De avonden. Tussen de aandoenlijke novelle Werther Nieland (1949) en het romantisch-decadente Tien vrolijke verhalen (1961) publiceerde Van het Reve wegens een mislukte buitenlandse carrière weinig; hij ging over tot het katholieke geloof en ontwikkelde zijn eigenzinnige stijl, die gekenmerkt wordt door een plechtstatige (quasi-bijbelse) toon, een meesterlijk gevoel voor ironie en zwarte humor, een kwistig gebruik van religieuze symboliek en een flinke dosis sado-masochisme. De groeiende waardering voor De avonden, alsmede zijn openlijk beleden homoseksualiteit (om te beginnen in zijn geruchtmakende reisverhaal-in-brieven Op weg naar het einde, 1963) en zijn excentrieke publieke optredens, maakten hem tot een cultfiguur in de Nederlandse letteren. Vanaf de jaren 70 kreeg 'Gerard Reve' vaak de kritiek dat hij zichzelf herhaalde ('Wie moet ik anders herhalen?' luidde zijn weerwoord), maar publiceerde hij naast talloze brievenbundels nog literaire hoogstandjes als De vierde man en Bezorgde ouders. Reve's 'geoudehoer waar Gods zegen op rust' is tegenwoordig onder jongeren minder populair, zijn invloed op Nederlandstalige schrijvers - van Voskuil tot Kellendonk en van Brusselmans tot Uphoff - is alleen met die van Multatuli vergelijkbaar.
schema  
OP DE BOEKENPLANK VAN GERARD REVE

Vaders en zonen
Ivan Turgenev, 1862
Het realisme en het 'universele genie' van Ivan Toergenjev (Jagersverhalen, 1847-1851), die in Vaders en zonen (1862) ook een nihilistische held opvoert.

Salammbô
Gustave Flaubert, 1862
Het ironische realisme van Gustave Flaubert (1821-1880), met wie Reve zich als controversieel schrijver en homoseksueel verwant voelde.

Camera Obscura
Nicolaas Beets (Hildebrand), 1839-1854
Verhalen van een sombere romanticus én 'kopiist des dagelijkse levens'.

Reis naar het einde van de nacht
Louis-Ferdinand Céline, 1932
De illusieloze romans en de brieven van Louis-Ferdinand Céline (1894-1961), van wie Reve 'technisch' veel geleerd heeft.

De bijbel
40 different authors, ca. 1450 B.C. - ca. 95 A.D.
De gedragen taal van de Bijbel, in de klassieke vertalingen.

De 120 dagen van Sodom
Marquis de Sade, 1785, pas in 1930-1935 verschenen
De martelfantasieën en de zwarte romantiek van D.A.F. de Sade, naar wie Reve zich eentijdje 'markies' noemde.

De wereld als wil en voorstelling
Arthur Schopenhauer, 1819
Het humoristische pessimisme van de filosoof Arthur Schopenhauer (1788-1860).

Ideën
Multatuli, 1862-1877
'Herinneringen, plotselinge invallen, woest gekanker' waardoor Reve zeer werd aangesproken.

Jagersverhalen
Ivan Turgenev, 1847-1851
Het realisme en het 'universele genie' van Ivan Toergenjev (Jagersverhalen, 1847-1851). Zie ook Vaders en zonen (1862): tekening van een generatieconflict in Rusland in de 19e eeuw tussen 'nihilistische' (materialistische) jongeren en hun ouders.

HET OEUVRE VAN GERARD REVE:

De avonden
1947
als 'Simon van het Reve'
Kerst en nieuwjaar in armoedig naoorlogs Amsterdam; de jonge Frits van Egters voert een zachte maar hilarische guerrilla tegen zijn ouders en zijn vrienden.
WAT TE LEZEN NA DE AVONDEN?

ANDERE SCHRIJVENDE REVIANEN
Bij nader inzien
J.J. Voskuil, 1963
Sleutelroman over het studentenleven na de oorlog.

Begeerte
Manon Uphoff, 1995
Zwart-romantische verhalen over jongvolwassenen.

DE NIET AL TE SYMPATHIEKE HELD
De vreemdeling
Albert Camus, 1942
De nihilist Meursault weigert zich aan te passen.

Lolita
Vladimir Nabokov, 1955
Humbert Humbert liegt, bedriegt en verleidt een nimfijntje.

Ik heb altijd gelijk
Willem Frederik Hermans, 1951
Lodewijk Stegman walgt van naoorlogs Nederland.

DE OCHTENDEN, DE MIDDAGEN, DE NACHTEN
Han de Wit gaat in ontwikkelingshulp
Heere Heeresma, 1972
Reve-pastische belichaamt de antiromantiek van de kleinburgerij.

De man die werk vond
Herman Brusselmans, 1985
Een bibliothecaris op de rand van reviaanse wanhoop.

Red ons, Maria Montanelli
Herman Koch, 1989
Laconiek-ironische satire op het montessorionderwijs.

DE OPSTANDIGE JONGELING
De vanger in het graan
J.D. Salinger, 1951
Puber scheldt op hypocriete volwassen wereld.

Zonen en minnaars
D.H. Lawrence, 1913
Engelse mijnwerkerszoon wordt kunstenaar.

Walging
Jean-Paul Sartre, 1938
Dertiger in de provincie walgt van het burgerdom.

Zaterdagavond en zondagmorgen
Alan Sillitoe, 1958
'Angry young man' uit de fabriek vecht tegen de klassenmaatschappij.

De ondergang van de familie Boslowits
1950
De jodenvervolging in Amsterdam door jongensogen.
Werther Nieland
1949
Een pestkopje en zijn lieve buurjongen.
Tien vrolijke verhalen
1961
Vrolijk ja, maar ook pervers en inktzwart.
Lieve jongens
1973
Barok gestileerde roman over de herenliefde.
De vierde man
1981
Moordmysterie in een driehoeksverhouding werd aanvankelijk geweigerd als boekenweekgeschenk.
Bezorgde ouders
1988
Geoudehoer waar Gods zegen op rust, valt te lezen als compendium van Reves stijl en motieven.
Moeder en zoon
1980
Autobiografisch relaas van een ontwikkelingsgang naar het katholicisme die parallel loopt met de liefde voor een geheimzinnige jongen.
:
noot maken
naam:

noot


Code (above)


The Ledge
Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com
Dank aan: De digitale pioniers en
Het Prins Bernhard Cultuurfonds
Ontwerp: Maurits de Bruijn
 

Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht
Reproduktie en/of hergebruik uitsluitend in overeenstemming met de auteurs.