the ledge files the ledge - nl - uk	nieuw zoeken	gesprekken boeken
Orhan Pamuk Istanbul 7 juni 1952 • Turks romanschrijver foto: Volker Hinz zoek in hele site: the ledge - flash versie* *	Orhan Pamuk, opgegroeid in een verwesterst gezin, begon zijn carrière met twee realistische familieromans, waarvan Het huis van de stilte (1983) al raakte aan het thema dat hem in de rest van zijn werk zou bezighouden: de Turkse worsteling met een eigen identiteit op het breukvlak van Oost en West. Met de allegorische roman De witte vesting (1985), over een 17de-eeuwse Venetiaanse slaaf en zijn Turkse meester die van identiteit verwisselen, ontpopte hij zich als een postmodern schrijver die op een aanstekelijke manier fictie en werkelijkheid door elkaar liet lopen. Het mooist deed hij dat in de filosofische roman Het zwarte boek (1990), waarin een advocaat door Istanbul zwerft op zoek naar zijn verdwenen vrouw	en zijn oom (een columnist), om uiteindelijk de identiteit van die oom over te nemen. Maar ook het toegankelijkere Ik heet Karmozijn (1998), over een moord op een 10de-eeuwse miniatuurschilder die zich verzet tegen westerse invloeden, zit vol postmoderne grapjes, waarvan de eigenaardige vertelsituatie (eenentwintig ikfiguren, waaronder een duivel en een muntstuk) er één is. 'Ik stuur mijn figuren het doolhof van de wereld in,' zei Pamuk naar aanleiding van Het nieuwe leven (1994, over een man die op zoek gaat naar de werkelijkheid achter een boek dat zijn leven verandert), 'en laat ze er, hoop ik, als andere mensen weer uitkomen.' Het strekt hem tot eer dat hij hetzelfde over zijn lezers kan zeggen.
schema
	HET OEUVRE VAN ORHAN PAMUK: Het zwarte boek 1990 Een man zwerft door Istanbul, op zoek naar zijn verdwenen vrouw en haar halfbroer, en vindt allerlei herinneringen aan het verleden van de stad.
OP DE BOEKENPLANK VAN ORHAN PAMUK De Buddenbrooks Thomas Mann, 1901 Realistische familiesaga over een teloorgaand handelsgeslacht. De dubbelganger Fyodor M. Dostoyevsky, 1846 Een ambtenaartje wordt voorbijgestreefd door ziemand die sprekend op hem lijkt. Ulysses James Joyce, 1922 De ‘intertekstuele’ spelletjes van James Joyce in Ulysses, een veellagige roman over een zwerftocht door de grote stad. De Aleph en andere verhalen Jorges Luis Borges, 1935/ 1944 / 1949 Het labyrinthische schrijven van Jorge Luis Borges (1899-1986), die in zijn ficcíones ‘spelletjes met de eeuwigheid’ speelde. Het slot Franz Kafka, 1926P Een landmeter, K., arriveert in een besneeuwd dorp en probeert vergeefs in contact te komen met zijn opdrachtgevers op een mysterieus kasteel. Onze voorouders Italo Calvino, 1960 De boeken van de postmodernisten Italo Calvino (Onze voorouders, 1960: Absurde verhalen over gefingeerde historische figuren) en Umberto Eco (De naam van de roos, 1980), die bewijzen ‘dat een historische roman ook speels mag zijn’. De naam van de roos Umberto Eco, 1980 De boeken van de postmodernisten Umberto Eco (De naam van de roos: een Engelse monnik in een 14de-eeuwse Noorditaliaanse abdij probeert een serie moorden op te lossen) en Italo Calvino (Onze voorouders, 1960), die bewijzen ‘dat een historische roman ook speels mag zijn’. De vertellingen van duizend-en-één-nacht Anonymous, 14e eeuw Middeleeuwse Arabische raamvertelling over een ten dode opgeschreven haremdame die zich als favoriete feuilletoniste van haar meester ontpopt. Anna Karenina Leo N. Tolstoy, 1877 Vrouw vlucht in een overspelige verhouding en zal het berouwen. Pnin Vladimir Nabokov, 1957 'in het Engels' Ontheemde Russische professor probeert zich staande te houden aan Amerikaanse universiteit. Terwijl ik al heenging William Faulkner, 1930 Verwarring alom in romantische komedie met een sterke heldin. De golven Virginia Woolf, 1931 De levensloop van zes mensen komt tot uitdrukking in een gesprek. Aantekeningen uit het ondergrondse Fyodor M. Dostoyevsky, 1866 Een nihilist klaagt het bederf van de moderne wereld aan. De onschuldige Eréndira Gabriel García Márquez, 1972 De ongelooflijke maar droevige geschiedenis van de onschuldige Eréndira en haar harteloze grootmoeder.	Sneeuw 2002 Een politieke vluchteling komt uit Duitsland naar een plaats in Noord-Oost-Turkije om een reportage te schrijven.	WAT TE LEZEN NA SNEEUW? 'LET IT SNOW' Smilla's gevoel voor sneeuw Peter Høeg, 1992 Een vrouw twijfelt of haar 6-jarig buurjongetje wel echt van het dak is gevallen en begint een onderzoek dat haar voert naar een ijsgrot in Groenland. In Babylon Marcel Möring, 1996 Een 60-jarige sprookjesschrijver, ingesneeuwd in een afgelegen huis, gaat zijn joodse familiegeschiedenis en zijn plaats daarin na. Sneeuwland Yasunari Kawabata, 1947 Schildering van de liefdesverhouding tussen een geisha met haar ongecompliceerde levensinstelling en een tot diepere menselijke gevoelens onmachtige intellectuele estheet. Kat van sneeuw Marjoleine de Vos, 2003 Gedichten. 'De spanning tussen de ervaring van de existentiële kou en het even authentieke verlangen naar een hele wereld tekenen deze poëzie.' (Hans Groenewegen) ANDERE TURKSE SCHRIJVERS Mensenlandschappen Nazim Hikmet, 1941-1963 Roman in verzen over een man die het Turkse volk beziet vanuit de trein en vanuit de gevangenis. Mehmed, mijn havik Yashar Kemal, 1955 Zoon van een arme weduwe komt in opstand en wordt bandiet en idool. Het luizenpaleis Elif Shafak, 2002 De ooit zo statige residentie, die de Russische emigrant Pavel Antipov in Istanbul voor zijn vrouw liet bouwen, is tragisch in verval geraakt en biedt nu onderdak aan tien families en - naast een groot aantal beestjes - een luizenplaag. Het leven is een karavanserai Emine Sevgi Özdamar, 1992 Een vrouw vertelt in springerig Duits over haar jeugd op het breukvlak van moderniteit en oude tradities. Yasar, de man die niet leefde Aziz Nesin, 1977 Satirische roman over een man die probeert een fout in de Turkse bureaucratie recht te zetten. Jonge Turk Moris Farhi, 2004 Het leven van dertien jongeren in Istanboel voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog in een multi-etnische wijk. TERUGKEER Terug naar huis Natasha Radojcic, 2002 Als een moslim soldaat na de Joegoslavische burgeroolog terugkeert naar zijn dorp, merkt hij dat er veel veranderd is. Onwetendheid Milan Kundera, 2001 Als een politieke vluchtelinge na de val van het communisme naar haar geboorteland Tsjechië terugkeert, wacht haar een deceptie. TURKIJE EN DE ZUIDELIJKE KAUKASUS Ilias Homer, ca. 750 v.Chr. In het laatste jaar van de Trojaanse oorlog overwint de held Achilles zijn wrok en grootste vijand. Iskander: de roman van Alexander den Groote Louis Couperus, 1920 Meesterlijk panorama van de Oosterse veldtochten en voorliefdes van Alexander de Grote. Kassandra Christa Wolf, 1983 Lyrische bewerking van het verhaal van de Trojaanse zieneres die door niemand geloofd werd. Stamboelexpres Graham Greene, 1932 Klassieke spionageroman speelt zich af op de Oriënt-Express, van Oostende tot Constantinopel. Keraban de stijfhoofdige Jules Verne, 1883 Hollandse koopman wordt door Turkse collega de Zwarte Zee rondgeleid om het geld voor de veerpont te besparen.
	Het huis van de stilte 1983 Realistische familieroman over de Turkse worsteling met een eigen identiteit op het breukvlak van Oost en West.
	De witte vesting 1985 Allegorische roman over een 17de-eeuwse Venetiaanse slaaf en zijn Turkse meester die van identiteit verwisselen.
	Het nieuwe leven 1994 Een man gaat op zoek naar de werkelijkheid achter een boek dat zijn leven verandert.
	Ik heet Karmozijn 1998 De moord op een 10de-eeuwse miniatuurschilder die zich verzet tegen westerse invloeden, is het uitgangspunt van een roman vol postmoderne grapjes.
	Istanbul: herinneringen en de stad 2003 Herinneringen van de Turkse schrijver (1952) aan zijn geboortestad Istanbul.
:		noot maken naam: noot Code (above)
The Ledge Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com Dank aan: De digitale pioniers en Het Prins Bernhard Cultuurfonds Ontwerp: Maurits de Bruijn	Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht Reproduktie en/of hergebruik uitsluitend in overeenstemming met de auteurs.