the ledge files
the ledge - nl - uk
nieuw
zoeken
gesprekken
boeken
Nagieb Mahfoez
Caïro 11 dec. 1911 - Caïro 30 aug 2006 • Egyptisch verhalen- en romanschrijver


foto: Mohamed Hegazi

zoek in hele site:


the ledge - flash versie*

*

De pionier van de Egyptische roman, en de enige Arabische winnaar van de Nobelprijs (1988), werd geboren in Oud-Caïro, de stad die in bijna al zijn 40 boeken een hoofdrol speelt. Mahfoez, die na zijn studie filosofie werkte als journalist en ambtenaar, debuteerde in 1938 met een verhalenbundel en begon daarna – geïnspireerd door Scott – met een reeks van 30 romans over het Egyptische verleden. Na drie titels verlegde hij in de jaren 50 zijn interesse naar de moderne tijd. Een van de resultaten was de veelgeprezen (hoewel niet al te vlot geschreven) 'Cairo Trilogie', bestaande uit de naar Caïrese stadsbuurtjes genoemde romans Tussen twee paleizen (1956), Paleis van verlangen (1957) en De suikersteeg (1957). Het is een naturalistische familiekroniek over de teloorgang van een tirannieke vader en de volwassenwording van zijn moderne zoon, tegen de achtergrond van de Egyptische maatschappij tussen 1917 en 1945.
Dat veel werk van de 'Balzac van Egypte' in veel Arabische landen niet verkocht mag worden, ligt niet alleen aan zijn controversiële allegorie Kinderen van Gabalawi (1959), waarin hij zich verzette tegen de pretenties van godsdienst én wetenschap, maar ook aan zijn verlichte religieus-politieke stellingnames; de blinde schrijver werd op zijn 83ste nog door twee fundamentalisten neergestoken.
schema  
HET OEUVRE VAN NAGIEB MAHFOEZ:

'De Caïro trilogie'
1956-1957
Bestaand uit de naar Caïrese stadsbuurtjes genoemde romans Tussen twee paleizen (1956), Paleis van verlangen (1957) en De suikersteeg (1957).
[Malhamat al harafish]
1977
Opkomst, ondergang en herrijzenis van een familie, die woont in een steeg in een grote Arabische stad.
OP DE BOEKENPLANK VAN NAGIEB MAHFOEZ

Ulysses
James Joyce, 1922
'Great writers often seem to haunt their cities. Joyce and Kafka remain ghostly figures on the streets of Dublin and Prague, and the elfin presence of Borges is still glimpsed in the cafés of Buenos Aires. In the ancient city of Cairo, it is Naguib Mahfouz who does the haunting.'
- The Economist, 2006

De bijbel
40 different authors, ca. 1450 B.C. - ca. 95 A.D.
Kinderen van Gabalawi, een duidelijk bijbelse parabel, beschrijft gewone Egyptenaren die de levens van Kaïn en Abel, Moses, Jezus etc. nog eens dunnetjes overdoen (zie ook De Koran).

'La Comédie Humaine'
Honoré de Balzac, 1830-1850
Mahfoez werd vaak de 'Balzac van Egypte' genoemd, wegens zijn levendige portretten van de bewoners van Cairo en hun
sociale, politieke en religieuze dilemma's.

De vertellingen van duizend-en-één-nacht
Anonymous, 14e eeuw
Middeleeuwse Arabische raamvertelling over een ten dode opgeschreven haremdame die zich als favoriete feuilletoniste van haar meester ontpopt. Welke Arabische schrijver is er niet door beïnvloed?

'Op zoek naar de verloren tijd'
Marcel Proust, 1913-1927
Proust's 7-delige romancyclus, een van de literaire hoogtepunten van de 20e eeuw, was van zeer grote invloed op het schrijven van Mahfoez.

Oliver Twist
Charles Dickens, 1837-1838
Net als Dickens schetste Mahfoez de levens van de armen en verdrukten in een realistische, rijk gedetailleerde en klassiek-Arabische stijl.

De vreemdeling
Albert Camus, 1942
Mahfoez had grote bewondering voor de Franse auteur, wiens existentialisme - het gevoel van vervreemding ten opzichte van familie, vrienden en maatschappij - vooral naar voren komt in De dief en de honden.

Koning Lear
William Shakespeare, 1605
Hier hadden meerdere werken van 'the Bard' kunnen staan, want Mahfoez was een trouwe Shakespearelezer. Bovendien schreef hij in een 'classical Arabic' vergelijkbaar met het Engels van Shakespeare, en net zo lastig te vertalen.

De Koran
by followers of the prophet Mohammad, 7th century
In Kinderen van Gabalawi religieuze figuren, onder wie Mohammed, worden als gewone mensen gepresenteerd - tot woede van de orthodoxen onder de Arabische gelovigen (zie ook De Bijbel).

Oorlog en vrede
Leo N. Tolstoy, (1864-1869)
Op universiteit maakte Mahfoez voor het eerst kennis met het werk van de Westerse schrijvers die van blijvende invloed zouden zijn voor zijn eigen werk: Zola, Balzac, Dickens, Scott, Proust... en Tolstoy.

Kinderen van Gabalawi
1959
Waar de woestijn begint, staat het grote huis. Achter hoge muren woont de Gabalawi, de stamvader van de wijk. Sinds lange tijd heeft niemand hem gezien, maar zijn onzichtbare hand stuurt het lot van zijn kinderen en kleinkinderen.
WAT TE LEZEN NA KINDEREN VAN GABALAWI?

BOOKS 'TO DIE FOR'
Lajja = Schaamte
Taslima Nasrin, 1993
Een niet-gelovig Hindoegezin in Bangladesh wordt getroffen door de wraakacties van de moslims na de verwoesting van de Ayodhya-moskee in 1992. Naar aanleiding van het boek is de schrijfster met de dood bedreigd: ze zou de Koran hebben beledigd.

Gomorra: reis door het imperium van de camorra
Roberto Saviano, 2006
Journalistiek verslag van de geheimen, macht en werkwijze van de Camorra, de Napolitaanse misdaadbendes. De Camorra heeft Saviano meteen op de dodenlijst gezet.

De duivelsverzen
Salman Rushdie, 1988
Met Iraanse fatwa bekroonde totaalroman over de strijd tussen goed en kwaad.

[Die Stadt ohne Juden]
Hugo Bettauer, 1922
Bestselling satire in which an Austrian chancellor expels the nation's Jews, after which all sorts of things start falling apart. Author Bettauer was murdered by a Nazi sympathizer.

De laatste zomer van de rede
Tahar Djaout, 1999p
Als de moslim-fundamentalisten in Algerije de macht in handen krijgen, weigert een boekhandelaar om zich te schikken. Het schrijven van boeken als deze kostte Tahar Djaout het leven.


IN CAIRO
Een huis in Caïro
Samia Serageldin, 2000
Een Amerikaanse vrouw vertelt over haar jeugd in Egypte, toen haar rijke familie behoorde tot de heersende klasse in de jaren 1950 tot 1970.

Ferdaoes
Nawal El Saadawi, 1983
Een Egyptische prostituee in Kaïro krijgt de doodstraf voor de moord op een pooier.

Het Yacoubian
Alaa al Aswany, 2004
De levens van de bewoners van een flatgebouw in Cairo lopen sterk uiteen.

De spion van de sultan
Gamal al-Ghitani, 1985
Historische roman: aan de hand van een beschrijving van de ondergang van de mammelukken-dynastie (rond 1500) wordt verwezen naar de uitwassen van het Nasser-regime in de jaren zestig.

Uit het dagboek van een officier van justitie
Tawfik al-Hakim, 1937
In roman van een van Mahfoez' lievelingsschrijvers doet officier van justitie op het Egyptische platteland verslag van zijn ervaringen met corrupte beambten.

RELIGIEUZE ALLEGORIE
De slaaf
Isaac Bashevis Singer, 1962
Ooit beschreven als een joodse Pilgrim's Progress: in het Polen van de 17e eeuw wordt een jood na een pogrom als slaaf verkocht.

Heer der vliegen
William Golding, 1954
Het eerste van een reeks korte romans waarin de schaduwkanten, of liever de duivelse impulsen van de mens fel worden belicht.

De christinnereis naar de eeuwigheid
John Bunyan, 1678
('The Pilgrim's Progress') Allegorisch verhaal over de gevaarvolle levensweg van de gelovige naar het hemels vaderland, door de Britse ketellapper en lekenprediker.

De goddelijke komedie
Dante Alighieri, 1308-1321
Allegorisch visioen van het hiernamaals in honderd gezangen.

Het verlangen
Hugo Claus, 1978
Parafrase van het oudtestamentische Jakobverhaal gaat over twee stamgasten van een Gents café die een reis maken naar de Verenigde Staten.

Arabische dagen en nachten
1982
Ten tijde van de verhalenvertelster Sjahrazaad vertelt een aantal mannen elkaar in een koffiehuis minder romantische verhalen over politiek en corruptie.
De dief en de honden
1961
Een uit de gevangenis ontslagen dief gaat in Caïro op zoek naar degenen die hem hebben verraden.
Pension Miramar
1967
Na de revolutie van 1952 trachten vijf mannen en een jonge vrouw, die in een pension in Alexandrië wonen, hun positie te bepalen in de zo drastisch veranderde Egyptische samenleving.
Begin en eind
1949
Een gezin in een volkswijk in Caïro komt rond 1950 in moeilijke financiële omstandigheden na de dood van de vader.
In een roes op de Nijl
1966
Op een woonboot in de Nijl in Caïro in de jaren '60 komt regelmatig een groep intellectuelen bijeen.
Nieuw Caïro
1945
Een arme student in het Caïro van de jaren dertig verkoopt zijn ziel voor een carrière, een mooie vrouw en geld.
De dwaaltocht
1964
Na de dood van zijn moeder gaat een jongen uit Alexandrië op zoek naar zijn vader.
:
noot maken
naam:

noot


Code (above)


The Ledge
Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com
Dank aan: De digitale pioniers en
Het Prins Bernhard Cultuurfonds
Ontwerp: Maurits de Bruijn
 

Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht
Reproduktie en/of hergebruik uitsluitend in overeenstemming met de auteurs.