| the ledge files the ledge - nl - uk |
nieuw zoeken |
gesprekken boeken |
|
| Franz Kafka Praag 3 juli 1883 - Wenen 3 juni 1924 • Tsjechisch prozaschrijver in het Duits
|
Van alle grote schrijvers is de joodse verzekeringsman Franz Kafka misschien wel de invloedrijkste. Nog dagelijks debuteert er wel ergens ter wereld een schrijver die zich laat inspireren door zijn vermogen om absurde gebeurtenissen realistisch te beschrijven, of door zijn beklemmende weergave van existentiële onzekerheid en allesvermalende bureaucratie. Van dat laatste zijn de onvoltooide en postuum gepubliceerde romans Der Prozess en Das Schloss de mooiste voorbeelden. Het is moeilijk te zeggen welke van de twee hoofdpersonen het beklagenswaardigst is: Joseph K., die 'zonder dat hij iets misdaan heeft' op een ochtend wordt gearresteerd en vergeefse pogingen doet om zijn misdaad én zijn rechters te achterhalen; of de voornaamloze landmeter K. die met even weinig succes in contact probeert te komen met zijn opdrachtgevers op een mysterieus kasteel. Beiden komen ellendig aan hun eind. Joseph K. wordt door | twee beulen 'als een hond' afgemaakt; K. sterft - zo weten we van Kafka's vrienden, want de schrijver overleed aan tbc voor hij Das Schloss van een slot kon voorzien - van frustratie en uitputting zonder dat hij de kasteelheer ooit heeft ontmoet. Het leven is hard, de mens zal boeten, en Kafka was geen vrolijke Frans - al schreef hij een veel lichtere roman (America) die doet denken aan de films van Charlie Chaplin, en nogal wat verhalen die als superieure sick jokes te lezen zijn. Kafka's werk is in de loop der jaren onder meer gelezen als een zoektocht naar God, een satire op de Oost-Europese bureaucratie, een allegorie op het menselijk onvermogen en een symbolische autobiografie (waarbij de onbenaderbare autoriteit zou staan voor Kafka's tirannieke vader). Met Kafka kun je alle kanten op, en juist dat maakt hem zo'n populair rolmodel voor schrijvende satirici, pessimisten, mystici, magisch-realisten, profeten en symbolisten uit alle landen. | |
| schema | |||
| HET OEUVRE VAN FRANZ KAFKA: Absurde verhalen 1915-1924 Mensen (en dieren) in een vijandige wereld. | |||
| OP DE BOEKENPLANK VAN KAFKA Misdaad en straf Fyodor M. Dostoyevsky, 1866 Het van schuld en boete doortrokken werk van Fjodor Dostojevski. Justine, of De tegenspoed der deugdzaamheid Marquis de Sade, 1791 Het wrede wereldbeeld van D.A.F. de Sade (Justine, 1791). David Copperfield Charles Dickens, 1849-1850 Wees valt en staat op in een absurde wereld. Petersburgse vertellingen Nikolai Gogol, 1835-1840 Het absurdistisch realisme van Nikolaj Gogol ('De neus', 1836; 'De overjas', 1842). Aldus sprak Zarathoestra Friedrich Nietzsche, 1882-1885 Cultuur- en religiekrietiek in literaire vorm. De Talmoed The Steinsaltz Edition, ??? De eenvoudige stijl en de parabelachtige commentaren op de joodse wet in de Talmoed en de Oosters-joodse mystiek van de Kabbala (13de eeuw). De wereld als wil en voorstelling Arthur Schopenhauer, 1819 Het humoristische pessimisme van de filosoof Arthur Schopenhauer (1788-1860) [Tycho Brahes Weg zu Gott] Max Brod, 1915 De joods-christelijke romans van Max Brod (1884-1968), Kafka's vriend en executeur-testamentair. | Het slot 1926 (postuum) 'postuum gepubliceerd' Een landmeter tracht in een dorp een woon- en werkvergunning te krijgen van het geheimzinnige administratieve centrum in het slot. | WAT TE LEZEN NA HET SLOT? HET INDIVIDU VERMANGELD DOOR HET SYSTEEM De donkere kamer van Damokles Willem Frederik Hermans, 1958 De verzetsheld en de bureaucratie. 1984 George Orwell, 1949 Liefdespaar strijdt tevergeefs tegen Big Brother. Wachttijd Saul Bellow, 1944 Soldaat in spe zoekt naar de zin van het leven. De vreemdeling Albert Camus, 1942 Man wordt veroordeeld omdat hij weigert zich aan te passen. De brave soldaat Svejk Jaroslav Hasek, 1920-1923 'Blackadder Goes Forth' avant la lettre. Wachten op de barbaren J.M. Coetzee, 1980 Zuid-Afrikaanse allegorie over totalitarisme. HET LEVEN IS ABSURD Marcovaldo, of De seizoenen in de stad Italo Calvino, 1963 Fabrieksarbeider zoekt de natuur in de grote stad. De muziek van het toeval Paul Auster, 1990 Gokkers stranden op een geheimzInnig landgoed. De onschuldige Eréndira Gabriel García Márquez, 1972 Verhalen waarin magie en werkelijkheid in elkaar overlopen. Molloy Samuel Beckett, 1947 (published in 1951) Privé-detective op zoek naar een bedlegerige man. PRAAG De grap Milan Kundera, 1967 Vier Pragenaars vertellen over een mislukte wraakactie. Professor in de begeerte Philip Roth, 1977 Een Amerikaanse academicus gaat in Praag op zoek naar zijn joodse wortels. De procedure Harry Mulisch, 1998 Het verhaal over een leven-scheppende microbioloog wordt doorsneden met dat van de Praagse rabbi Löw en zijn golem. De zevenarmige kandelaar Josef Skvorecký, Verhalen over de lotgevallen van joodse Tsjechen in de Tweede Wereldoorlog. De wonderlijke avonturen van Kavalier & Clay Michael Chabon, 2000 Joodse goochelaarsleerling uit Praag ontsnapt aan de nazi's en wordt de populairste stripmaker van de jaren veertig. Praag Arthur Phillips, 2002 In mei 1990 komen vier Amerikaanse twintigers en een Canadees naar Boedapest (sic) om er een nieuwe wending aan hun leven te geven. | |
| [Das Urteil] 1913 'bij zijn leven verschenen' Een man verdrinkt zichzelf als zijn vader hem ter dood veroordeelt. | |||
| [Der Heizer] 1913 'bij zijn leven verschenen' Eerste hoofdstuk van het latere Amerika, over de vriendschap tussen een jongen en een verongelijkte stoker. | |||
| De gedaanteverwisseling 1915 'bij zijn leven verschenen' Man blijkt op een ochtend in enorm insect veranderd. | TEST | ||
| In de strafkolonie (verschenen in Een hongerkunstenaar en andere verhalen tijdens het leven van de schrijver gepubliceerd) 1919 'bij zijn leven verschenen' Beul demonstreert zijn eigen martelwerktuig. | |||
| Een hongerkunstenaar en andere verhalen tijdens het leven van de schrijver 1924 'bij zijn leven verschenen' Vier verhalen met reëel bestaand absurdisme. | |||
| Het proces 1925 (postuum) 'postuum gepubliceerd' Een jongeman staat terecht zonder dat hem duidelijk wordt op welke beschuldiging. | |||
| Amerika 1927 (postuum) 'postuum gepubliceerd' Jonge emigrant blijft tegen de klippen op in de Amerikaanse Droom geloven. | |||
| Brief aan vader 1919 Lange brief van de Tsjechische schrijver (1883-1924) aan zijn vader, over zijn angst voor hem en voor het leven in het algemeen. | |||
| : |
|||
| The Ledge Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com Dank aan: De digitale pioniers en Het Prins Bernhard Cultuurfonds Ontwerp: Maurits de Bruijn |
Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht Reproduktie en/of hergebruik uitsluitend in overeenstemming met de auteurs. |
||