| the ledge files the ledge - nl - uk |
nieuw zoeken |
gesprekken boeken |
|
| Willem Frederik Hermans Amsterdam 1 sept. 1921 - Utrecht 27 april 1995 • Nederlands prozaschrijver ![]()
|
Het belangrijkste thema van de als fysisch geograaf opgeleide W.F. Hermans is het vergeefse menselijk streven om orde te ontdekken in de chaotische werkelijkheid. Zijn personages belanden net als die van Kafka in situaties die ze niet aankunnen en zoeken vergeefs naar een identiteit; ze zijn - om de titel van Hermans eerste verhalenbundel uit 1948 te citeren - overgeleverd aan 'moedwil en misverstand'. Geen wonder dat Hermans in de verwarrende en van morele keuzes vergeven bezettingstijd een prachtig decor zag voor zijn filosofische, of liever: nihilistische, romans. De beste daarvan is Donkere kamer van Damokles, het verhaal van de timide sigarenboer Henri Osewoudt die in opdracht van zijn stoere bijna-evenbeeld Dorbeck verzetsdaden pleegt, om na de Bevrijding tot de ontdekking te komen dat hij verdacht wordt van |
collaboratie. Ook Hermans' andere romans en novelles schetsen wat de schrijver 'het sadistische universum' noemde; soms in felle bewoordingen, zoals in Herinneringen van een engelbewaarder en Ik heb altijd gelijk (de roman die Hermans een - gewonnen - proces wegens belediging van het katholieke volksdeel opleverde); soms op mildere toon, zoals in de Parijse roman Au pair (1989) of de universitaire satires Onder professoren en Uit talloos veel miljoenen (1981). Een opvallend stilist als Reve of Wolkers was Hermans niet; maar behalve als romancier van wereldformaat maakte hij naam als briljant polemist in de wereld van literatuur en politiek. |
|
| schema | |||
| HET OEUVRE VAN WILLEM FREDERIK HERMANS: Nooit meer slapen 1966 De studiereis van een jonge geoloog naar Noord-Noorwegen om materiaal te verzamelen voor zijn proefschrift wordt een grote mislukking, maar is tegelijkertijd een weg tot zelfbevrijding omdat hij zich bewust wordt van de oorzaak van zijn gedrevenheid naar roem. | |||
| OP DE BOEKENPLANK VAN W.F. HERMANS Max Havelaar of De koffieveilingen der Nederlandsche Handelmaatschappy Multatuli, 1860 De polemische vrijgevochtenheid van Multatuli (1820-1887), wiens afkeer van kerk en ideologie Hermans tot voorbeeld strekte. Het proces Franz Kafka, 1925P De romans en verhalen van Franz Kafka, waarin individuen tevergeefs de wereld om hen heen proberen te begrijpen (zie ook Das Schloss). Het slot Franz Kafka, 1926P De romans en verhalen van Franz Kafka, waarin individuen tevergeefs de wereld om hen heen proberen te begrijpen (zie ook Der Prozess). Reis naar het einde van de nacht Louis-Ferdinand Céline, 1932 Het nihilisme en de nietsontziendheid van L.F. Céline, met name in deze (oorlogs)roman, een autobiografisch getint relaas van de desillusionerende ervaringen van een soldaat in de Eerste Wereldoorlog en van zijn omzwervingen door de wereld daarna. Fantastische vertellingen F. Bordewijk, 1919 / 1923 / 1924 De fantastische, maar realistisch vormgegeven verhalen van F. Bordewijk, met wiens compacte stijl Hermans veel affiniteit had. Nadja André Breton, 1928 De Franse surrealisten, zoals André Breton (Nadja, 1928) en Louis Aragon (Le paysan de Paris, 1926), die in de literatuur de nadruk op de fantasie (en de droom) legden. De boer van Parijs Louis Aragon, 1926 De Franse surrealisten, zoals Louis Aragon (Le paysan de Paris, 1926) en André Breton (Nadja, 1928), die in de literatuur de nadruk op de fantasie (en de droom) legden. Tractatus logico-philosophicus Ludwig Wittgenstein, 1922 De filosofie van Ludwig Wittgenstein, die vond dat taal nooit de chaotische werkelijkheid kon weergeven. | De donkere kamer van Damokles 1958 'romans over de tweede wereldoorlog' Nihilistische roman over een slappeling die door zijn sterkere dubbelganger het verzet in wordt getrokken - of verbeeldt hij zich dat? | WAT TE LEZEN NA DE DONKERE KAMER VAN DAMOKLES? HET SADISTISCH UNIVERSUM De New York-trilogie Paul Auster, 1985-1986 (published together in 1990) Onoplosbare raadsels beheersen het leven van New Yorkse zoekers. [Jude the Obscure] Thomas Hardy, 1895 Veelbelovende dorpsjongen leidt kort leven vol pech, gruwel en ellende. Michael Kohlhaas Heinrich von Kleist, 1804 Een paardenhandelaar zoekt recht, en vindt de dood. [The Red Badge of Courage] Stephen Crane, 1895 De natuur blijft onbewogen bij de gruwelen van de Amerikaanse burgeroorlog. IDENTITEIT IN CRISIS Wachttijd Saul Bellow, 1944 In kafkaësk Chicago zoekt een aankomend soldaat naar de zin van het leven. De val Albert Camus, 1956 Schuld-en-boetemonoloog van een Fransman in crisis (op de Amsterdamse wallen). Iemand, niemand en honderdduizend Luigi Pirandello, 1926 Een man wordt geconfronteerd met zijn scheve neus en raakt in crisis. KLASSIEKE NEDERLANDSE OORLOGSFICTIE De ondergang van de familie Boslowits Gerard Reve, 1950 Jodenvervolging in Amsterdam, gezien door jongensogen. Pastorale 1943 S. Vestdijk, 1948 De goeden, de fouten en de stuntelaars van het verzet in een provincieplaatsje. Kort Amerikaans Jan Wolkers, 1962 Een getraumatiseerde kunstenaar zoekt een bestemming in het Leiden van het laatste oorlogsjaar. De nacht der Girondijnen Jacques (eigenlijk: Jacob) Presser, 1957 Een joodse ordebewaker in Westerbork komt tot zelfinzicht. | |
| De tranen der acacia's 1949 'romans over de tweede wereldoorlog' Een identiteitscrisis in het onheroïsche Amsterdam van de bezettingsjaren. | |||
| Het behouden huis 1951 'romans over de tweede wereldoorlog' Nederlandse partizaan misdraagt zich in leegstaande villa. | |||
| Herinneringen van een engelbewaarder 1971 'romans over de tweede wereldoorlog' Ideënroman over de naïviteit en kleinheid van Nederland tijdens WO II. | |||
| Ik heb altijd gelijk 1951 Een veteraan uit de koloniale oorlog in Indië spuit zijn woede. | |||
| Onder professoren 1975 Onbenul en pretentie in Academia. | |||
| Een heilige van de horlogerie 1987 De kafkaëske wereld van een klokkenverzamelaar. | |||
| : |
|||
| The Ledge Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com Dank aan: De digitale pioniers en Het Prins Bernhard Cultuurfonds Ontwerp: Maurits de Bruijn |
Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht Reproduktie en/of hergebruik uitsluitend in overeenstemming met de auteurs. |
||