the ledge files the ledge - nl - uk	nieuw zoeken	gesprekken boeken
Gabriel García Márquez Aracataca 6 maart 1928 • Colombiaans journalist en romancier zoek in hele site: the ledge - flash versie* *	‘Marquez light’. Ziedaar de spotnaam voor de populaire Chileense schrijfster Isabel Allende, die wereldfaam heeft bereikt met de sfeervolle familieroman Het huis met de geesten (1985). Alsof vergeleken met Gabriel García Márquez niet iedere levende Latijns-Amerikaanse schrijver een mindere indruk maakt. De als journalist opgeleide Colombiaan is zonder twijfel de geliefdste Nobelprijswinnaar, en kan tot zijn navolgers niet alleen Zuid-Amerikanen maar ook Afrikanen (Ben Okri) en Indiërs (Salman Rushdie) rekenen. García Márquez geldt als de vaandeldrager van het magisch realisme, een stroming die zich kenmerkt door het in elkaar laten overlopen van sprookjesachtige en alledaagse gebeurtenissen. In de literatuur geldt Franz Kafka daarvan als een van de pioniers, en het was zijn novelle Die Verwandlung (‘De gedaanteverwisseling’) die de jonge journalist García Márquez begin jaren vijftig als schrijver vormde. Dat de Cubaanse schrijver Alejo Carpentier rond dezelfde tijd betoogde dat de Latijns-Amerikaanse werkelijkheid doortrokken is van het wonderbaarlijke (‘lo real maravilloso’), was een bijkomstigheid. García Márquez heeft zich altijd verzet tegen het etiket ‘magisch realist’. In zijn Nobelprijsrede (1982) beklemtoonde hij dat de Zuid-Amerikaanse realiteit bizarrer is dan lezers uit het Westen zich kunnen voorstellen. Zijn weergave van de Colombiaanse werkelijkheid was niet wezenlijk anders dan de manier waarop zijn grote voorbeeld William Faulkner het Zuiden van de Verenigde Staten	mythische dimensies had gegeven. García Márquez's microcosmos heet Macondo en is een nauwelijks verholen portret van Aracataca, het dorpje waar hij opgroeide als zoon van een telegrafist en een kolonelsdochter. De geschiedenis van zijn familie en de verhalen van zijn grootmoeder werden zijn voornaamste inspiratiebronnen. In 1955 debuteerde hij als romancier met Afval en dorre bladeren, in 1962 publiceerde hij negen Macondo-verhalen in De uitvaart van Mama Grande, en in 1967 verscheen Cien años de soledad. Het dikke epos (dat zich snel laat lezen) beschrijft het wel en wee van het geslacht Buendia en het dorp dat stamvader Jose Arcadio in de moerassige binnenlanden van de Zuid-Amerikaanse kuststreek heeft gesticht. De doden lopen er rond tussen de levenden, mensen worden oud als Methusalem, visioenen en vreemde verschijnselen zijn aan de orde van de dag, en daartussendoor ontrolt zich een geschiedenis van oorlog, revolutie en allesvernietigende modernisering die zich laat lezen als een groteske allegorie op de Colombiaanse (of liever: Caraïbische) geschiedenis van de negentiende en twintigste eeuw. Hoe baanbrekend Honderd jaar eenzaamheid ook was - de roman werd al snel uitgeroepen tot de Don Quichot van de Spaans-Amerikaanse literatuur - Márquez heeft zich door het succes niet laten verlammen. Romans als De herfst van de patriarch (1975) en Kroniek van een aangekondigde dood (1981) waren briljante stijloefeningen, en met Liefde in tijden van cholera (1985) bewees hij dat hij niet ten prooi was gevallen aan het droeve lot van de meeste Nobelprijswinnaars, wier creativiteit opdroogt op het moment dat ze het diploma binnen hebben. Sindsdien verschenen nog twee romans en een boek met geromantiseerde memoires. Niet gek voor een man die naar eigen zeggen altijd journalist is gebleven.
schema
OP DE BOEKENPLANK VAN GABRIEL GARCíA MáRQUEZ De vernuftige edelman Don Quichot van La Mancha Miguel de Cervantes Saavedra, 1605 / 1615 Het boek der boeken voor alle Spaanstalige schrijvers; veel van García's personages zijn Latijns-Amerikaanse donquichots. De gedaanteverwisseling Franz Kafka, 1915 Verhaal over man die verandert in kever opende García Márquez de ogen voor de mogelijkheden van de (magisch-realistische) literatuur. Absalom, Absalom! William Faulkner, 1936 De lyrische stijl en obsessie met erfelijike ellende van William Faulkner (bijvoorbeeld in zijn roman Absalom, Absalom! uit 1936). Pedro Páramo Juan Rulfo, 1955 Mythische Mexicaanse novelle waarin heden en verleden door elkaar lopen. De Aleph en andere verhalen Jorges Luis Borges, 1935/ 1944 / 1949 De fantastische verhalen van Jorge Luis Borges. [The First Forty-Nine Stories] Ernest Hemingway, 1939 De literaire journalistiek (of journalistieke literatuur) van Ernest Hemingway (1899-1961).	HET OEUVRE VAN GABRIEL GARCíA MáRQUEZ: Honderd jaar eenzaamheid 1967 Magisch-realistische familieroman over de Buendía' s en hun door burgeroorlog, natuurgeweld en economische exploitatie vernietigde dorp Macondo.	WAT TE LEZEN NA HONDERD JAAR EENZAAMHEID? FAMILIES IN HEDEN EN VERLEDEN De tijgerkat Giuseppe Tomasi di Lampedusa, 1958 Adellijke 19de-eeuwse familie op Sicilië zoekt haar plaats in moderniserend Italië. De familie Moskat Isaac Bashevis Singer, 1950 Oorspronkelijk Jiddische roman over joodse familie in Warschau tussen 1815 en 1945. De peetvader Mario Puzo, 1969 De opkomst en vertakking van een New Yorkse maffiafamilie. LATIJNS-AMERIKAANS MAGISCH-REALISME Het koninkrijk van deze wereld Alejo Carpentier, 1949 'Het wonderbaarlijke werkelijke' in Haïti. Doña Flor en haar twee echtgenoten Jorge Amado, 1966 Vrouw in slaperig Oost-Brazilië houdt het met een drogist en een geestverschijning. Het huis met de geesten Isabel Allende, 1985 Romantische familieroman over 20ste-eeuws Chili. Bestiarium Julio Cortázar, 1951 Het fantastische dringt het dagelijkse leven binnen (zie ook andere verhalen van Cortázar). MAGISCH-REALISME VAN ELDERS Middernachtskinderen Salman Rushdie, 1981 Allegorie over een magisch begaafde jongen die bij de onafhankelijkheid van India wordt geboren. De meester en Margarita Mikhail Bulgakov, 1967P De duivel zet stalinistisch Moskou op stelten. De versierde mens Harry Mulisch, 1957 Zeven verhalen waarin mythologie, fantasie en werkelijkheid samenkomen. [The Magic Toyshop] Angela Carter, 1967 Wees verkent geheimzinnig huis, met onzalige gevolgen.
	Afval en dorre bladeren 1955 'boeken over Macondo' Romandebuut met drie monologen die een episode uit Maocndo's geschiedenis oproepen.
	De kolonel krijgt nooit post 1961 'boeken over Macondo' Een oude revolutionair klampt zich vast aan zijn enig overgebleven trots: een vechthaan.
	De uitvaart van Mamá Grande 1962 'boeken over Macondo' Negen (satirische) verhalen over het dorpsleven in Macondo.
	Kroniek van een aangekondigde dood 1981 Twee jongens wreken de verloren eer van hun zuster.
	Liefde in tijden van cholera 1985 Een man wacht zijn leven lang op beantwoording van zijn liefde.
	Herinnering aan mijn droeve hoeren 2004 Een man geeft zichzelf op zijn negentigste verjaardag een bezoek aan een maagdelijk hoertje cadeau en wordt tot zijn verbazing verliefd op haar.
	De onschuldige Eréndira 1972 De ongelooflijke maar droevige geschiedenis van de onschuldige Eréndira en haar harteloze grootmoeder.
:		noot maken naam: noot Code (above)
The Ledge Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com Dank aan: De digitale pioniers en Het Prins Bernhard Cultuurfonds Ontwerp: Maurits de Bruijn	Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht Reproduktie en/of hergebruik uitsluitend in overeenstemming met de auteurs.