Lezen &cetera - gids voor de wereldliteratuur
Pieter Steinz
Prometheus/ NRC Handelsblad,
Andere boekfragmenten:
boekfragment:
De nacht in
Olaf Olafsson
boekfragment:
Vita
Melania Mazzucco
boekfragment:
Kampvuur
Julia Franck
boekfragment:
Klein verhaal van een grote gekte
Rob Kappen
boekfragment:
Onder de vulkaan
Malcolm Lowry
boekfragment:
Callahan en andere gedaanten
Onno Kosters
boekfragment:
Lezen &cetera - gids voor de wereldliteratuur
Pieter Steinz
boekfragment:
Bankvlees
Jan van Loy
boekfragment:
Onder het vee
Rutger Kopland
boekfragment:
Een man in de tuin
Rutger Kopland
boekfragment:
De Amerikaan die ik nooit geweest ben
Chris Keulemans
boekfragment:
De vernuftige edelman Don Quichot van La Mancha
Miguel de Cervantes Saavedra
boekfragment:
Terug naar huis
Natasha Radojcic
boekfragment:
Dansen met de kippen
Jim Heynen
boekfragment:
Rondo veneziano
Gerrit Krol
boekfragment:
De rokken van Joy Scheepmaker
Gerrit Krol
boekfragment:
De egyptoloog
Arthur Phillips
boekfragment:
Praag
Arthur Phillips
boekfragment:
Verkleed als mens
Wouter van Oorschot
boekfragment:
De bekende wereld
Edward P. Jones
boekfragment:
Zorro: op weg naar zijn lotsbestemming
Isabel Allende
boekfragment:
De laatste raamgiraf
Péter Zilahy
boekfragment:
De hut van oom Tom
Harriet Beecher Stowe
boekfragment:
Ragtime
E.L. Doctorow
boekfragment:
Langzaam lopen is al verdacht
Arjan Peters
boekfragment:
Het Vijftig Jaars Zwaard
Mark Z. Danielewski
boekfragment:
Purgatorio
John Haskell
boekfragment:
De rusteloze supermarkt
Ivan Vladislavic
boekfragment:
Zuidwester meningen
D. Hooijer
boekfragment:
Afgunst
Kathryn Harrison
boekfragment:
Watt
Samuel Beckett
boekfragment:
Sonny Boy
Annejet van der Zijl
boekfragment:
Bittere vruchten
Achmat Dangor
boekfragment:
Kreutzersonate
Leo N. Tolstoy
boekfragment:
Reis naar het einde van de nacht
Louis-Ferdinand Céline
boekfragment:
Vreemd
Bob Rigter
boekfragment:
Gloed
Sándor Márai
boekfragment:
Handboek voor de levenskunst
Wilhelm Schmid
boekfragment:
Boetekleed
Ian McEwan
boekfragment:
In Babylon
Marcel Möring
boekfragment:
Lezen op locatie
Pieter Steinz
boekfragment:
Het web van de wereldliteratuur
Pieter Steinz
|
Nederlands
LEZEN &CETERA - GIDS VOOR DE WERELDLITERATUUR — PIETER STEINZ
Het wijde web van de wereldliteratuur
Voor de zeventiende-eeuwse kamergeleerde Charles Du Fresne Du Cange was een dag pas geslaagd als hij een uur of twintig had gewerkt. Toen hem aan het eind van zijn leven werd gevraagd of hij het niet jammer vond dat hij altijd met zijn neus in de boeken had gezeten, antwoordde hij dat hij maar van één ding spijt had: zijn trouwdag, want toen had hij maar zes uur kunnen lezen.
De tijden van Du Cange waren overzichtelijk. Op zijn laatste, 77ste, verjaardag, zal hij tevreden hebben kunnen terugkijken op zijn carrière als lezer; het totaal aan gedrukte boeken in de westerse wereld was waarschijnlijk minder dan de huidige jaarproductie van de Amerikaanse uitgeverijen. Wee de lezende eenentwintigste-eeuwer. Zelfs hij of zij die zich beperkt tot fictie zal zich met een straffe dagindeling slechts door een fractie van de wereldliteratuur kunnen heenwerken. Er moeten harde keuzes gemaakt worden: wél de Metamorfosen van Ovidius, niet de De tocht der Argonauten van Apollonios; áls Balzac, dan niet Hugo; Dickens ja, maar voorlopig even wachten met Trollope; De tandeloze tijd van Van der Heijden eerst, en pas na het pensioen De Movo Tapes van A. | | 1. |
| LEZEN &CETERA - GIDS VOOR DE WERELDLITERATUUR — PIETER STEINZ
F.Th. Of omgekeerd, natuurlijk.
Gelukkig is er hulp bij de selectie: vrienden of boekhandelaren die je een niet te missen roman aanraden, bewonderde schrijvers die aanstekelijk vertellen over de boeken die hen inspireerden, recensenten die argumenterend en enthousiasmerend schiften in het wekelijkse aanbod, leraren en veellezers die uitleggen wat je zou moeten lezen en waarom. En dan zijn er leesgidsen, die de fanatieke biblionaut van het ene boek naar het andere loodsen. De Good Fiction Guide van de Oxford University Press bijvoorbeeld, die een dappere poging doet om de wereldliteratuur samen te vatten in duizend auteurs en dertig genres. Of de Bloomsbury Good Reading Guide, die onder het motto ‘What to read and what to read next’ het doorverwijzen tot een kunst heeft verheven – zodat je van Isabel Allende terechtkomt bij García Márquez en Vargas Llosa, en van Zola bij Balzac, Steinbeck en D.H. Lawrence.
De netwerken en dwarsverbanden die door de Engelse leesgidsen in de wereldliteratuur worden gelegd, zijn niet alleen enthousiasmerend, maar ook leerzaam; ze tonen de schatplichtigheid en de invloeden van schrijvers, en laten zien dat boeken niet in een (geografisch) vacuüm ontstaan. | | 2. |
| LEZEN &CETERA - GIDS VOOR DE WERELDLITERATUUR — PIETER STEINZ
Des te sneuer is het dat de wereldliteratuur in Britse ogen beperkt is tot Engelstalig proza en klassieken uit Frankrijk, Duitsland, Spanje, Italië en Rusland. In de Good Fiction Guide is Hugo Claus de enige vertegenwoordiger uit de Lage Landen. De Good Reading Guide biedt zegge en schrijve één Nederlandse verwijzing: In Babylon van Marcel ‘Moring’ staat tussen Rebecca en The Castle of Otranto op een thematisch lijstje met boeken over ‘Dark Old Houses’.
Met Lezen &cetera heb ik ook ‘onze’ schrijvers willen inbedden in de wereldliteratuur. Honderdvier Nederlandstalige fictieschrijvers zijn in deze eerste Nederlandse leesgids opgenomen, precies een kwart van het totaal. Vele anderen duiken op in de literaire schema’s die door het boek verspreid zijn, in de rubrieken met dertien boeken over één thema of uit één genre, en vooral in de ‘LEES VERDER’-blokjes die bij alle 416 behandelde auteurs suggesties geven voor andere boeken die in stijl of onderwerp verwant zijn. Lezen &cetera biedt een Hollandse blik op het wereldwijde web van de fictie, maar wil in de eerste plaats een aansporing zijn tot lezen. Scholieren, studenten, leraren, leesgroepleden en andere veellezers kunnen de gids gebruiken als naslagwerk, maar ook als hulpmiddel bij het funshoppen in de wereldliteratuur. | | 3. |
| LEZEN &CETERA - GIDS VOOR DE WERELDLITERATUUR — PIETER STEINZ
‘Geen mens is een eiland’ schreef de Engelse dichter John Donne in de zeventiende eeuw (zie Quiz 20, blz. 359), en voor romans en verhalenbundels geldt hetzelfde. Schrijvers worden beïnvloed door schrijvers, en beïnvloeden weer andere schrijvers. Boeken borduren voort op andere boeken, en deden dat al lang voordat ‘intertekstualiteit’, het citeren en parodiëren van hoogtepunten uit de literaire traditie, in de mode raakte. Hugo Claus, die veel succes had met een Vlaamse herschrijving van William Faulkners The Sound and the Fury (De Metsiers, 1950), kon wijzen op beroemde voorgangers als Vergilius (die Homeros navolgde), Shakespeare (die Ploutarchos plunderde) en Joyce (die de Odyssee in Dublin situeerde). De Brit Graham Swift, die de Booker Prize won met een modernisering van Faulkners As I Lay Dying (Last Orders, 1996), had op zijn beurt naar Claus kunnen verwijzen –- als hij tenminste ooit van hem gehoord had, want de Good Fiction Guide waarin Claus figureert, was toen nog niet verschenen. | | 4. |
|