Zwarte Mamba
Nadifa Mohamed
Orlando, 2010
vertaling: Josephine Ruitenberg
oorspronkelijk verschenen als:
Black Mamba Boy
2010, uitgeverij: Querido, Amsterdam
Andere boekfragmenten:
boekfragment:
De nacht in
Olaf Olafsson
boekfragment:
Vita
Melania Mazzucco
boekfragment:
Kampvuur
Julia Franck
boekfragment:
Klein verhaal van een grote gekte
Rob Kappen
boekfragment:
Onder de vulkaan
Malcolm Lowry
boekfragment:
Callahan en andere gedaanten
Onno Kosters
boekfragment:
Lezen &cetera - gids voor de wereldliteratuur
Pieter Steinz
boekfragment:
Bankvlees
Jan van Loy
boekfragment:
Onder het vee
Rutger Kopland
boekfragment:
Een man in de tuin
Rutger Kopland
boekfragment:
De Amerikaan die ik nooit geweest ben
Chris Keulemans
boekfragment:
De vernuftige edelman Don Quichot van La Mancha
Miguel de Cervantes Saavedra
boekfragment:
Terug naar huis
Natasha Radojcic
boekfragment:
Dansen met de kippen
Jim Heynen
boekfragment:
Rondo veneziano
Gerrit Krol
boekfragment:
De rokken van Joy Scheepmaker
Gerrit Krol
boekfragment:
De egyptoloog
Arthur Phillips
boekfragment:
Praag
Arthur Phillips
boekfragment:
Verkleed als mens
Wouter van Oorschot
boekfragment:
De bekende wereld
Edward P. Jones
boekfragment:
Zorro: op weg naar zijn lotsbestemming
Isabel Allende
boekfragment:
De laatste raamgiraf
Péter Zilahy
boekfragment:
De hut van oom Tom
Harriet Beecher Stowe
boekfragment:
Ragtime
E.L. Doctorow
boekfragment:
Langzaam lopen is al verdacht
Arjan Peters
boekfragment:
Het Vijftig Jaars Zwaard
Mark Z. Danielewski
boekfragment:
Purgatorio
John Haskell
boekfragment:
De rusteloze supermarkt
Ivan Vladislavic
boekfragment:
Zuidwester meningen
D. Hooijer
boekfragment:
Afgunst
Kathryn Harrison
boekfragment:
Watt
Samuel Beckett
boekfragment:
Sonny Boy
Annejet van der Zijl
boekfragment:
Bittere vruchten
Achmat Dangor
boekfragment:
Kreutzersonate
Leo N. Tolstoy
boekfragment:
Reis naar het einde van de nacht
Louis-Ferdinand Céline
boekfragment:
Vreemd
Bob Rigter
boekfragment:
Gloed
Sándor Márai
boekfragment:
Handboek voor de levenskunst
Wilhelm Schmid
boekfragment:
Boetekleed
Ian McEwan
boekfragment:
In Babylon
Marcel Möring
boekfragment:
Lezen op locatie
Pieter Steinz
boekfragment:
Het web van de wereldliteratuur
Pieter Steinz
boekfragment:
Zwarte Mamba
Nadifa Mohamed
boekfragment:
Eekhrn zkt eekhrn
David Sedaris
|
Nederlands
ZWARTE MAMBA — NADIFA MOHAMED
Londen, Engeland, augustus 2008
Donkere wolken pakken zich samen aan de schemerige hemel en zon en maan begroeten elkaar, maar ik heb slechts oog voor hem. Zijn bovenmaatse bril staat op zijn stompe neus en in de glazen danst het flikkerende blauwe en witte licht van de tv. Zijn ma’awis heeft hij tot net boven zijn knieën opgetrokken. Het doet me verdriet te zien hoe zijn knieën het bijna begeven onder het gewicht van zijn magere lijf, maar tegelijk heb ik eerbied voor die knieën, omdat ze hem over continenten hebben gedragen en omdat hij de Rode Zee ermee heeft doorwaad. Ik zal het lied van die knieën zingen.
Ik ben mijn vaders griot; dit is een lofzang op hem. Ik vertel je dit verhaal om het bloed en de botten van mijn vader, en wat zijn moeder aan magie onder zijn huid heeft genaaid, een plek in de geschiedenis te geven. Om een held van hem te maken. Geen held uit een vechtfilm, geen romantische held, maar een échte: het uitgehongerde kind dat elke klap van het schaamteloze lot heeft overleefd en nu in een luie stoel de verhalen kan vertellen van al degenen die het niet hebben gehaald. Ik vertel je dit omdat niemand anders het zal doen. Laten we de geesten oproepen van de negenduizend jongens die in de bergen van Eritrea hun absurde strijd voor Mussolini voerden, jongens die er net zo uitzagen als mijn vader en net zo leefden als hij, maar hun leven meteen botte bijl afgehakt zagen. | | 1. |
| ZWARTE MAMBA — NADIFA MOHAMED
De jongens die doodhongerden, hun verstand verloren of eenvoudigweg verdwenen. Jongens zoals Shidane Boqor. Onze temperamentvolle Shidane! Onze meesterdief van conserven! Ons gestorven kind! Ontsteek de toortsen voor zijn hemelreis. Mogen zijn beulen voorgoed worden achtervolgd door zijn schaduw. Mogen ze tot in de eeuwigheid in de Shabelle en de Jubba baden voordat hun zonden weggewassen zijn.
Mijn vaders leven stond in het teken van het streven naar een vreemd soort vrijheid: als hij de dood te slim af was, zou zijn leven volledig en volmaakt van hem zijn, zonder verplichtingen jegens wie of wat dan ook. Net als zijn moeder sleep hij zijn geest aan de scherpe randjes van de eenzaamheid. Als pilaarheiligen zagen ze eenzaamheid, alleen-zijn, enkelvoudigheid als goddelijke staat. De zee wordt beschouwd als de moeder van alle zeelui, maar Ambaro was sterker, onstuimiger en levenwekkender dan een plas water ooit kan zijn. Ze blies mijn vader keer op keer nieuw leven in en waakte over hem als Venus over Aeneas. Ze vormde zijn nietige leventje om tot iets luisterrijks. Haar liefde was als krachtige, dikke lava die ze in de mond van haar zoon goot; ze sneed haar aderen open en bracht haar warme, woeste bloed over in zijn ziel. | | 2. |
| ZWARTE MAMBA — NADIFA MOHAMED
Ze was alles wat hij nodig had en hij is het levende bewijs van wat moederliefde kan bewerkstelligen: die verandert was in goud.
Mijn vader is een oude zeebonk die op een gevangenisschip naar de vrijheid is gevaren: Jama en zijn Somalische Argonauten. Hij herinnert zich al zijn schepen zoals anderen zich hun verloren liefdes herinneren. Het zeemansleven was geknipt voor hem: waar ter wereld hij ook was, als de scheepstoeter van de stalen kolos klonk, liet hij zich terugroepen naar zijn hut. Zelfs nu nog dobberen er gravures van galjoenen langs zijn muren, terwijl we naar de avonturen van Sindbad de Zeeman kijken. Als kind graaide ik gretig in een sigarenkistje met munten: oude munten, vreemde munten en munten uit landen die niet meer bestaan, zoals het onze. In een ander kistje zaten manchetknopen met glazen stenen die ik aanzag voor robijnen, smaragden en saffieren en die mijn diepste begeerte opwekten; zijn gouden piratenschatkist, die schuilging onder stapels oude landkaarten en getuigschriften. Hij vertelde me eindeloze zeemansverhalen: ‘Ik werd toen achternagezeten door levensgevaarlijke Zoeloe-gangsters, weet je; ze noemden zichzelf tsotsi’s. In het holst van de nacht rende ik over de kade van Durban terwijl ze me op de hielen zaten, vastbesloten me te beroven en mijn strot af te snijden. | | 3. |
| ZWARTE MAMBA — NADIFA MOHAMED
Mijn hart bonsde in mijn keel, maar toen verscheen er een politiemanen die schoot op ze. Toen we in Venetië aankwamen, heb ik daar een pistool met een ivoren kolf gekocht voor onze volgende reis naar Zuid-Afrika.’
Lang geleden, toen ik nog een meisje met een beugel was, liet ik me door mijn vader bij de hand nemen en meevoeren op lange, doelloze wandelingen. Meestal kwamen we in Richmond Park terecht, tussen de omgevallen eiken, iepen en meidoorns die door de zware storm van ’87 waren ontworteld. In onze bij elkaar passende windjacks zaten we dan te kijken naar de vleermuizen, die onbeholpen van de ene boomholte naar de andere fladderden, en we luisterden naar de verwilderde Somalische parkieten die zich in het park schuilhielden en ‘Maalin wanaagsan, maalin wanaagsan, goedendag,’ riepen. Met de ontheemde Afrikaanse vogels krijsend boven ons hoofd en de edel- en damherten in het hoge gras konden we ons bijna in het Serengeti of de Miyi wanen. Mijn vader haalde herinneringen op aan Eritrea, Aden en de kamelenbellen waar hij als kind in de Somalische woestijn mee had gespeeld. Ik wachtte stuurs zwijgend tot hij was uitgesproken, want hoe kon ik me een voorstelling maken van het leven als kindsoldaat of straatjongen in Aden? Ik mocht niet eens alleen naar de winkel op de hoek. | | 4. |
| ZWARTE MAMBA — NADIFA MOHAMED
Met een afwezige zucht viel mijn oude vadertje Tijd stil, en dan vertelde ik hem wat mij bezighield, bijvoorbeeld dat ik een nieuw paar sneakers of een donsjack wilde hebben. Ik wilde eruitzien als een schooiertje zonder door te hebben dat mijn vader de grootste schooier, vagebond en landloper van iedereen was.
En om ons heen stromen de andere vagebonden nog steeds toe. Ze liften mee onder vrachtwagens of als verstekelingen in schepen, of komen naar beneden vallen uit jumbojets. Zelfs oude omaatjes rapen hun spullen bij elkaar en beginnen aan de tahrib. De pioniers zoals mijn vader, die hun voetafdrukken vijftig, zestig of honderd jaar geleden in het zand hebben gezet, zijn de profeten die de Israëlieten uit de woestijn hebben geleid. Wat de farao ook zegt, ze zullen zich niet laten knevelen, ze zullen zich niet laten knechten, de hele wereld zal hun beloofde land zijn.
| | 5. |
|