the ledge files the ledge - nl - uk	nieuw zoeken	gesprekken boeken
De virtuoos Margriet de Moor uitgeverij: Contact, 1993 zoek in hele site: the ledge - flash versie* *	,,Deze roman is beslist niet in mineur geschreven", zei Margriet de Moor in 1993 over De virtuoos, haar vierde boek en het eerste na de AKO-prijswinnende roman Eerst grijs dan wit dan blauw. Het klonk verontschuldigend, alsof ze door middel van een boek met 'niet te veel kruisen of mollen, zoals in barokmuziek' duidelijk wilde maken dat ze heus niet alleen maar zwaar op de hand kon zijn. De virtuoos, het lichtvoetig en dromerig geschreven verhaal van de liefde tussen een edelvrouw en een castraatzanger, was inderdaad iets compleet anders. Verdwenen was de sombere, laaglandse sfeer van moeizame relaties en zoekende personages die haar verhalenbundels en Eerst grijs dan wit dan blauw had gekenmerkt. De virtuoos was een feestelijk, zonnig boek, zonder al te grote drama's, en met twee hoofdpersonen die het leven niet al te zwaar opvatten. De virtuoos uit de titel is Gasparo Conti, een zanger die - niet eens tegen zijn wil - op jonge leeftijd is ontdaan van zijn zaadstrengen en testikels en zo als sopraan kan blijven zingen. De andere hoofdpersoon is zijn vroegere dorpsgenote Carlotta Caetani, de dochter van een verbannen Napolitaanse edelman. Hun liefde is eigenaardig; Gasparo leeft voor zijn kunst en is in weinig anders dan muziek en zangtechniek geïnteresseerd. Carlotta heeft een open marriage met haar vrijzinnige echtgenoot en valt niet alleen op Gasparo's witte jongenslichaam maar ook op de roem die van hem afstraalt. Castrati waren de popsterren van de 18de eeuw. Ze waren sekssymbolen die misschien niet zo potent waren als Brad Pitt of Justin Timberlake, maar die (anders dan je zou denken) wel tot een orgasme konden komen - zij het met een zogeheten droogstoot. Margriet de Moor gaat de details van deze eigenaardige en kort durende	liefdesrelatie niet uit de weg; ze ontpopt zich in De virtuoos als iemand die sensueel en elegant over seks kan schrijven. De fysieke liefde is volgens Carlotta een van de weinige dingen die 'de vreemdeling, de mens in dit leven' openstaan: 'De roes. Spel, dronkenschap, verliefdheid, muziek: gelukkige ogenblikken in een wereld die niet de jouwe is.' Dat haar geliefde haar altijd vreemd zal blijven, kan haar niet deren. In dat opzicht is ze zoals de andere personages uit de boeken van De Moor, die moeten leren leven met het feit dat ze hun dierbaren de ruimte moeten geven. In Eerst grijs dan wit dan blauw, waarin een vrouw voor twee jaar haar man verlaat, kan de echtgenoot dat niet - de roman is dan ook een tragedie. In De virtuoos loopt het goed af, zelfs al eindigt het boek met het melancholieke afscheid van Gasparo en Carlotta. Je zou het een komedie kunnen noemen, als dat niet ten onrechte de suggestie wekt dat er iets te lachen valt. Want hoeveel kwaliteiten Margriet de Moor ook heeft, een humoriste is ze niet. 'Woorden hebben een betekenis en muziektonen ook', mijmert Carlotta, wanneer op een feest ter ere van een non in spe een ernstige psalmtekst op een vrolijke manier wordt uitgevoerd. 'Wat gebeurt er wanneer de twee kolossale systemen van taal en muziek zich met elkaar verenigen?' De vraag wordt niet beantwoord, maar hij echoot na bij iedere lezer die De virtuoos dichtslaat. Waarschijnlijk is de tweede roman van Margriet de Moor, de klassiek geschoolde zangeres die schrijfster werd, haar geslaagdste poging om muziek en taal te laten versmelten. Een mooi voorbeeld van haar - in Kreutzersonate expliciet geformuleerde - literaire motto 'Don't play the notes, just humanize them'. - Pieter Steinz (NRC Handelsblad)
schema
OP DE BOEKENPLANK VAN MARGRIET DE MOOR De idioot Fyodor M. Dostoyevsky, 1868 De 'sfeer en de filosofie' van de 19de-eeuwse romans van Dostojevsi (The Idiot, 1868: de epileptische prins Mysjkin is zo goed dat hij voor gek wordt aangezien), Tolstoj en Couperus. Kreutzersonate Leo N. Tolstoy, 1890 De 'sfeer en de filosofie' van de 19de-eeuwse romans van Tolstoj (Kreutzersonate, 1890: een man vertelt hoe en waarom hij zijn vrouw vermoordde), Dostojevski en Couperus. Van oude mensen, de dingen die voorbijgaan Louis Couperus, 1906 De 'sfeer en de filosofie' van de 19de-eeuwse romans van Couperus (Van oude mensen, de dingen die voorbijgaan, 1906: bejaarde crime passionel in Indië werpt een schaduw over de Haagse levens van kinderen en kleinkinderen van de moordenaars), Tolstoj en Dostojevski. De Aleph en andere verhalen Jorges Luis Borges, 1949 De experimenten met de verhaalvorm van Borges (De Aleph, 1949: essayistische verhalen over metafysische thema's), Nabokov en Nooteboom. De toverberg Thomas Mann, 1924 De ironische manier van vertellen van Thomas Mann (Der Zauberberg, 1929: ideeënroman over een jongen die tijdens een zevenjaars verblijf in een sanatorium intellectueel volwassen wordt). Bleek vuur Vladimir Nabokov, 1962 De experimenten met de verhaalvorm van Nabokov (Pale Fire, 1962: roman in de vorm van commentaar op gedicht van 999 regels), Nooteboom en Borges. Een midzomernachtsdroom William Shakespeare, 1596 Shakespeare's A Midsummer Night's Dream (1596: een viertal jonge verliefden vallen in handen van elfen) en As You Like It (1599); lichte komedies over rollenspellen en seksewisselingen. Wat u wilt William Shakespeare, 1599 Shakespeare's As You Like It (1599: verwarring alom in romantische komedie met een sterke heldin) en A Midsummer Night's Dream (1596); lichte komedies over rollenspellen en seksewisselingen. De man zonder eigenschappen Robert Musil, 1930 De Moors 'beslissende boek,' een poëtische totaalroman, 'ingedeeld aan de hand van stemmingen, als een muziekstuk'. Herinneringen van Hadrianus Marguerite Yourcenar, 1951 De historische romans van Yourcenar (Mémoires d'Hadrien, 1951: de stervende Romeinse keizer Hadrianus boekstaaft in een brief aan zijn opvolger zijn leven en vooral zijn liefde voor de schone jongeling Antinoös; en L'oeuvre au noir, 1968), waarin het verleden het decor is voor psychologische ontwikkeling. Het hermetisch zwart Marguerite Yourcenar, 1968 De historische romans van Yourcenar (L'oeuvre au noir, 1968: in de overgangstijd tussen Middeleeuwen en Renaissance spelende roman over de geestelijke vrijwording van de mens; en Mémoires d'Hadrien, 1951), waarin het verleden het decor is voor psychologische ontwikkeling. Het volgende verhaal Cees Nooteboom, 1991 De experimenten met de verhaalvorm van Nooteboom (Het volgende verhaal, 1991: het mysterie rond een ex-leraar klassieke talen die wakker wordt in een kamer waarin hij niet is ingeslapen), Borges en Nabokov. Orpheus en Eurydice various, Greek myth (4th century BC?) De klassieke mythe over een musicus die zijn dode geliefde tevergeefs probeert terug te halen uit de onderwereld.	HET OEUVRE VAN MARGRIET DE MOOR: De virtuoos 1993 Een vrouw in Napels in 1740 beleeft een korte maar duizelingwekkende liefde met een castraatzanger.	WAT TE LEZEN NA DE VIRTUOOS? DE EROTIEK VAN HET ONGEWONE Justine, of De tegenspoed der deugdzaamheid Marquis de Sade, 1791 Deugd leidt tot tegenspoed in filosofische roman over weesmeisje dat probeert haar onschuld te bewaren. Lolita Vladimir Nabokov, 1955 Man verovert en verliest piepjonge femme fatale. De schone slaapsters Yasunari Kawabata, 1968 Eros en thanatos in een bordeel van slapende meisjes. Begeerte Manon Uphoff, 1995 Moderne sprookjes over gefnuikte lust en onderdrukt geweld. Het parfum Patrick Süskind, 1985 Een 18de-eeuwse zwerver maakt - seksueel - misbruik van een bijzondere gave. DE OPERA IN DE LITERATUUR Het meesterstuk Anna Enquist, 1994 Een op de Mozart-opera Don Giovanni gebaseerde relatieroman over een egocentrische kunstenaar. Operaroman Petra Morsbach, 1998 Liefde tegen de achtergrond van vier operaproducties bij een Duits provincietheater. Gekkenschemer Louis Ferron, 1974 Een naïeve hoveling wordt zetstuk in het conflict tussen een componist (Wagner) en een vorst (Ludwig II). WIE KENT ZIJN GELIEFDE? Identiteit Milan Kundera, 1997 Een liefdesdrama begint als een man in een flits een ander voor zijn vrouw aanziet. Wit zand Kristien Hemmerechts, 1993 Het wantrouwen tussen een vrouw en haar minnaar. Othello William Shakespeare, 1604 De moor van Venetië gaat kapot aan misplaatste jaloezie.
	Op de rug gezien 1988 Verhalen over eigenwijze mensen en outcasts.
	Eerst grijs dan wit dan blauw 1991 Een aantal volwassen personen blijkt al even hulpeloos in zijn sociale contacten als een onhandige puber.
	Ik droom dus 1995 Uiteenlopende literaire verhalen. Als leidmotief treedt in deze bundel de eensgezindheid van twee zusjes op die constateren dat de werkelijkheid wordt gedomineerd door de literatuur.
	Zee-Binnen 1999 Als een getrouwde man een agenda van een vrouw vindt met daarin zijn naam leidt dat tot overspelige fantasieën.
	Kreutzersonate 2001
	De verdronkene 2005 Nadat haar zus is verdronken bij de Watersnoodramp van 1953 neemt een vrouw de plaats van haar zus in haar gezin over; zij is niet in staat een eigen leven te leiden en geeft haar identiteit op.
	Dubbelportret 1989 Drie novellen.
	De hertog van Egypte 1996 Tussen een aan huis en erf gebonden vrouw en een rondtrekkende zigeuner ontstaat een liefdesverhouding.
	De kegelwerper 2006 Een Amsterdams pension is in de jaren vijftig van de 20e eeuw het tijdelijke onderkomen van een steeds wisselend gezelschap variétéartiesten.
	De verdronkene 2005 Nadat haar zus is verdronken bij de Watersnoodramp van 1953, neemt een vrouw de plaats van haar zus in haar gezin over; zij is niet in staat een eigen leven te leiden en geeft haar identiteit op.
:		maak een notitie naam notitie Code (above)
The Ledge Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com Dank aan: De digitale pioniers en Het Prins Bernhard Cultuurfonds Ontwerp: Maurits de Bruijn	Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht Reproduktie en/of hergebruik uitsluitend in overeenstemming met de auteurs.