the ledge files
the ledge - nl - uk
nieuw
zoeken
gesprekken
boeken
Max Havelaar of De koffieveilingen der Nederlandsche Handelmaatschappy
Multatuli
1860



verwijzingen vanuit:
De druiven der gramschap
John Steinbeck

De Kapellekensbaan
Louis Paul Boon

Heren van de thee
Hella S. Haasse

De donkere kamer van Damokles
Willem Frederik Hermans

Terug naar Oegstgeest
Jan Wolkers

Een wereld valt uiteen
Chinua Achebe


zoek in hele site:


the ledge - flash versie*

*

'De koffieveilingen van de Nederlandse Handelmaatschappij' luidt de ironische ondertitel van het verhaal over een idealistische assistent-resident in Lebak (West-Java). Max Havelaars vergeefse gevecht tegen inlands machtsmisbruik en koloniale onverschilligheid is onderdeel van een raamvertelling die begint met de zelfingenomen monologen van de makelaar in koffie Batavus Droogstoppel. Het is deze Hollandse superburger die zijn jongste bediende Stern opdracht heeft gegeven om een leerzaam verhaal te destilleren uit 'het pak van Sjaalman', de achtergelaten papieren van een berooide Indiëganger. Droogstoppels hilarische tirades tegen de leugenachtigheid van de kunst zijn hoogtepunten van de roman; maar Max Havelaar heeft veel meer te bieden: memorabele retoriek (in Havelaars toespraak tot de hoofden van Lebak), een sprookje ('De Japanse steenhouwer'), een romantisch verhaal over liefde tot de dood ('Saïdjah en Adinda'), en een postmodern aandoend einde waarin de schrijver zijn personages terzijde schuift ('stik in koffie en verdwijn!') om zich vlammend te richten tot Koning Willem III, in wiens naam 'meer dan dertig miljoenen onderdanen worden mishandeld en uitgezogen'.

(Noot van de Redactie: dit 'boekenschema' is en blijft een werk-in-uitvoering. Heb je nog meer suggesties voor relevante titels en schrijvers? Stuur ze op en vergeet ook niet te melden - in 1 zinnetje - waarom het boek (of boeken) in dit schema thuishoort. Het emailadres van The Ledge is: info@the-ledge.com. Veel dank!)

schema    
OP DE BOEKENPLANK VAN MULTATULI

Het lijden van de jonge Werther
Johann Wolfgang Goethe, 1774
De Duitse romantiek van Goethe (Die Leiden des jungen Werther, 1778: een onbeantwoorde liefde drijft een jongeman tot het uiterste) en de dichter Heinrich Heine.

Camera Obscura
Nicolaas Beets (Hildebrand), 1839-1854
De verhalen uit Camera obscura (1839: verhalen over de kleinburgerlijke Hollandse samenleving in het tweede kwart van de 19e eeuw) van Hildebrand, met daarin onder meer Nurks, een favoriet personage van Multatuli dat hem inspireerde tot Droogstoppel.

De hut van oom Tom
Harriet Beecher Stowe, 1852
Tendensroman tegen de slavernij.

Een sentimentele reis door Frankrijk en Italië
Laurence Sterne, 1768
De vormexperimenten en het sentimentalisme van Laurence Sterne (A Sentimental Journey), 1768: speels reisverslag met vele uitweidingen, anekdotes en overpeinzingen), naar wie de romantische volontair Stern in de Havelaar is genoemd.

[Paul et Virginie]
Jacques Henri Bernardin de Saint-Pierre, 1777
De natuurlyriek van Bernardin de Saint-Pièrre, wiens Paul et Virginie (1777: de tragische liefdesgeschiedenis van twee jonge mensen tegen de achtergrond van de tropische natuur van het eiland Mauritius) 'Saïdjah en Adinda' inspireerde.

Kort verhaal van eene aanmerklijke luchtreis
Willem Bilderdijk, 1813
De gedichten en verhalen van Willem Bilderdijk (1756-1831), op de grens van romantiek en realisme (Kort verhaal van eene aanmerklijke luchtreis, 1813: rond het jaar 1812 komt een ballonreiziger terecht op een kleine planeet, die binnen de dampkring om de aarde cirkelt).

[Les mystères de Paris]
Eugène Sue, 1843
De sociaal bewogen romans van Eugène Sue (Les mystères de Paris, 1843: Parijs in tijden van protosocialisme).

HET OEUVRE VAN MULTATULI:

Max Havelaar of De koffieveilingen der Nederlandsche Handelmaatschappy
1860
Een aanklacht tegen misstanden in Nederlands-Indië, verpakt in een dubbele raamvertelling met verhalende zijsprongen, en met als belangrijkste vertellers: de kleinburger-koopman Droogstoppel en de romanticus Stern.
WAT TE LEZEN NA MAX HAVELAAR?

'LEVEND HOLLANDS' (NAZATEN VAN MULTATULI)
De uitvreter / Titaantjes / Dichtertje
Nescio, 1911/ 1915/ 1918
Revolutionair gespelde romantiek in dagelijkse taal.

Blauwe maandagen
Arnon Grunberg, 1994
Joods-Amsterdamse jongen met problemen in de liefde stort zijn hart uit.

Liefdes schijnbewegingen
Remco Campert, 1963
Onderschatte love story van de meester van de ironische souplesse.

(TE) GROOTS LEVENDE IDEALISTEN
De vernuftige edelman Don Quichot van La Mancha
Miguel de Cervantes Saavedra, 1605 / 1615
Avonturen van een idealist met wie Multatuli zich identificeerde.

Publieke werken
Thomas Rosenboom,
Een provincieapotheker en een vioolbouwer hebben het beste met de mensheid voor.

De leerschool der liefde: de geschiedenis van een jongeman
Gustave Flaubert, 1869
Een jongen wil passie om aan zijn saaie leven te ontsnappen.

HUMORISTISCHE ROMANTIEK
Dode zielen
Nikolai Gogol, 1842
Een zwendelaar reist door Rusland met een slim plan.

Tien vrolijke verhalen
Gerard Reve, 1961
Tien zwartgallig-romantische verhalen.

De nagelaten papieren van de Pickwick club
Charles Dickens, published in monthly installments March 1836 - Oct 1837
Losse avonturen van komische types geven beeld van 'Merry Old England'.

POLITIEK GEëNGAGEERDE ROMANS
De druiven der gramschap
John Steinbeck, 1939
Het lot van Midden-Westerse migranten in Californië.

De mijn
Émile Zola, 1885
Hemeltergende gevolgen van een mijnstaking in Noord-Frankrijk.

Pieter Daens
Louis Paul Boon, 1971
Aalster textielarbeiders vechten tegen armoe en onrecht.

Ideën
1862-1877
Verhalend en essayerend proza in korte en langere fragmenten (zeven bundels).
De eerloze
1849
Autobiografische liefdesdrama dat door Multatuli omschreven werd als 'opgewarmde comédie larmoyante'.
Minnebrieven
1861
Briefroman over een driehoeksverhouding bevat ook sprookjes en (Indische) politieke geschiedenissen.
Millioenen-studiën
1872
Boek over gokken leest als een pak van Sjaalman.
:
 
maak een notitie
naam

notitie


Code (above)


The Ledge
Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com
Dank aan: De digitale pioniers en
Het Prins Bernhard Cultuurfonds
Ontwerp: Maurits de Bruijn

Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht
Reproduktie en/of hergebruik uitsluitend in overeenstemming met de auteurs.