the ledge files the ledge - nl - uk	nieuw zoeken	gesprekken boeken
Karakter F. Bordewijk uitgeverij: Nijgh & Van Ditmar, 1938 verwijzing vanuit: Een wereld valt uiteen Chinua Achebe zoek in hele site: the ledge - flash versie* *	Karakter is een boek om van te houden. Bordewijk zelf gaf het de ondertitel 'roman van zoon en vader', en inderdaad vertelt hij een verhaal over een jongen die door zijn vader in zijn leven en loopbaan wordt gedwarsboomd. Jacob Katadreuffe is de onechte zoon van de machtige deurwaarder Dreverhaven, maar is vaderloos opgevoed door zijn trotse moeder, die na haar verkrachting door Dreverhaven al diens huwelijksaanzoeken geweigerd heeft. Als Katadreuffe in Rotterdam probeert om carrière te maken als advocaat wordt hij op beslissende momenten tegengewerkt door Dreverhaven - die, naar later blijkt, zijn karakter wil stalen: 'Ik wurg hem voor negen tienden, en dat ene tiende dat ik hem laat, dat kleine beetje asem zal hem grootmaken.' Maar Karakter is meer dan de geschiedenis van een uit de hand gelopen generatieonflict. Een roman van moeder en zoon bijvoorbeeld, want de relatie tussen de trotse Joba (de eerste BOM uit de Nederlandse literatuur, volgens Maarten 't Hart) en haar koppige zoon is in de roman ten minste zo belangrijk. Of anders een ouderwetse Bildungsroman - zoals al gesuggereerd wordt door het van Samuel Coleridge afkomstige motto dat Bordewijk aan Karakter meegaf: 'A sadder and wiser man / he rose the morrow morn.' We zien hoe Katadreuffe in armoede opgroeit en, ondanks alle rampen die hem treffen, slaagt als advocaat; we zien ook hoe hij uiteindelijk uit de schaduw van zijn vader treedt; en we zien hoe Katadreuffe	uiteindelijk even ongelukkig is als de andere personages. 'Van mijn romans meen ik [het volgende] te mogen zeggen', schreef Bordewijk in 1938. 'Een ondeugd of de overdrijving van een deugd voert uiteindelijk naar de ondergang.' In Bint is dat de zucht naar tucht van de rector, in Karakter hebben alledrie de hoofdpersonen wel een fatal flaw. Joba is zó trots dat ze zichzelf en haar zoon het leven moeilijk maakt; Dreverhaven is zó streng dat hij zijn eigen zoon vernedert; en Jacob is zó ambitieus dat hij zich zelf de kans op gewoon geluk (met een secretaresse op zijn eerste kantoor) ontneemt. Hij kan wel het leven, maar niet de liefde aan. Geschreven en verschenen vóór het Duitse bombardement van 14 mei 1940, is Karakter bovendien de levendigste literaire herinnering aan 'Rotterdam eer de Fielt hem het hart uit de bast sneed' - om een fameuze typering van Bordewijk te citeren. De minutieuze beschrijvingen van de duistere buurten en stegen waar de personages ronddolen, geven het tragische verhaal van Jacob en Joba een extra omineuze lading. Over Ulysses van James Joyce werd wel gezegd dat het zó getrouw Dublin beschrijft dat je de stad na een totale verwoesting met de roman in de hand had kunnen opbouwen. Het laatste kon ook gelden voor het meesterwerk van F.Bordewijk. Maar Rotterdam werd écht verwoest, en de wederopbouwers van na de oorlog hebben hun kans jammerlijk gemist. - Pieter Steinz (NRC Handelsblad)
schema
OP DE BOEKENPLANK VAN F. BORDEWIJK NEELTJE LOKERSE Bertha van Doorn Neeltje Lokerse, 1914 Christelijke roman over een dienstbode die door haar werkgever verkracht en in de steek gelaten wordt.	HET OEUVRE VAN F. BORDEWIJK: Karakter 1938 Een jongen die vooruit wil in de wereld moet opboksen tegen zijn meedogenloze vader, deurwaarder Dreverhaven.	WAT TE LEZEN NA KARAKTER HET VERHAAL VAN EEN MISLUKKING Een ontgoocheling Willem Elsschot, 1921 Een burgerman wordt teleurgesteld door zijn zoon en in zijn ambities. Nooit meer slapen Willem Frederik Hermans, 1966 Op expeditie in Lapland verliest een geoloog al zijn ambities en illusies. Muskietenkust Paul Theroux, 1981 Een idealistische huisvader gaat teloor in de jungle van Honduras. ROMANS VAN ZOON EN VADER Vaders en zonen Ivan Turgenev, 1862 Een nihilistische jongeling richt zichzelf te gronde. Siddhartha Hermann Hesse, 1922 Een tijd- en landgenoot van Boeddha komt in opstand tegen zijn vader. Kees graaft zich autobio Kees van Kooten, 1979 Kippenvel en tranen in een verhalenbundel over drie generaties vaders en zonen. De kleine blonde dood Boudewijn Büch, 1985 Man probeert te leven met het verdwijnen van zijn vader en de dood van zijn kind. De passievrucht Karel Glastra van Loon, 1999 De speurtocht van een man naar de biologische vader van de jongen die hij als zijn zoon beschouwde. ROTTERDAM VóóR DE OORLOG Kruimeltje Christiaan van Abkoude, 1923 Een zwervertje vindt na barre avonturen zijn verloren gewaande ouders terug. 't Is zo weer nacht Joyce Roodnat, 2001 Een flierefluiter uit het vooroorlogse uitgaansleven stuit op zijn verwaarloosde zoon.
	De wingerdrank 1937
OP DE BOEKENPLANK VAN F. BORDEWIJK FREUD De droomduiding Sigmund Freud, 1899 Eén van de vele werken waarin Sigmund Freud (1856-1939) zijn theorieën over het onderbewuste en de menselijke drijfveren uiteenzet. KLASSIEKE GRIEZELVERHALEN Verhalen van mysterie en fantasie Edgar Allan Poe, 1833-1849 Gedoemde helden in een zwart-romantische wereld. De Horla: verhalen Guy de Maupassant, 1887 De achterliggende boodschap dat in iedere achtenswaardige burger een gruwelijke geweldenaar kan schuilen blijft nog altijd actueel.	Fantastische vertellingen 1919 / 1923 / 1924 Drie bundels over de mens die geleid wordt door krachten waar hij geen greep op heeft.
OP DE BOEKENPLANK VAN F. BORDEWIJK DUITSTALIGE EXPRESSIONISME Berlijn Alexanderplatz Alfred Döblin, 1929 De hoekige en norse literatuur van het Duitstalige expressionisme (zoals deze roman, van Alfred Döblin). De reünie Franz Werfel, 1928 De hoekige en norse literatuur van het Duitstalige expressionisme (zoals deze roman, van Franz Werfel). JEVGENI ZAMJATIN Wij Yevgeny Zamyatin, 1920 Toekomstroman over een totalitaire samenleving - vlaggenschip van het Russische futurisme. THEO VAN DOESBURG De zwarte vlek: simultaneistische schets Theo van Doesburg, 1916 De 'functionalistische' literatuurkritiek van Theo van Doesburg (1883-1931), die pleitte voor versobering en verstrakking van de taal ('geen gebabbel').	Blokken 1931 Het verzet tegen een totalitaire staat in de toekomst.
	Knorrende beesten 1933 Auto's beheersen het leven in een badplaats.
	Bint 1934 Schooldirecteur probeert met stalen tucht 'reuzen' te kweken.
	Rood paleis 1936 Het wel en wee van een Amsterdams bordeel in het fin-de-siècle.
	Noorderlicht 1948 De neergang van een familie met een ijzerwarenwinkel.
	Bloesemtak 1955 Een architect, zijn vrouw, haar vriendin en de jaloezie.
	Huis te huur 1999 (collection of stories written between 1937-1951) Keuze van surrealistische en magisch realistische verhalen uit het werk van de Nederlandse schrijver (1884-1965).
:		maak een notitie naam notitie Code (above)
The Ledge Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com Dank aan: De digitale pioniers en Het Prins Bernhard Cultuurfonds Ontwerp: Maurits de Bruijn	Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht Reproduktie en/of hergebruik uitsluitend in overeenstemming met de auteurs.