the ledge files the ledge - nl - uk	nieuw zoeken	gesprekken boeken
El amor en los tiempos del cólera Gabriel García Márquez uitgever: Editorial Oveja Negra Ltda, Bogotá, 1985 vertaald als: Liefde in tijden van cholera uitgever: Meulenhoff, Amsterdam, 1986 vertaling: Mariolein Sabarte Belacortu zoek in hele site: the ledge - flash versie* *	Sinds de legendarische Duitser Johannes Faust in ruil voor alwetendheid zijn ziel aan de duivel verkocht, is de figuur van de krankzinnige wetenschapper niet weg te denken uit de literatuurgeschiedenis. De Britse toneelschrijver Christopher Marlowe en de Duitse filosoof-schrijver Johann Wolfgang von Goethe zijn maar twee van de vele auteurs die het in Württemberg gesitueerde verhaal van Faust (ca 1480-1540) bewerkten. En ook aan literaire afsplitsingen van de gruweldoctor is nooit gebrek geweest – of ze nu Frankenstein heten of Jekyll, Moreau of No, Lupardi (in de Kapitein Rob-strip), Sickbock (in de verhalen van Marten Toonder), of Victor Hoppe (in De engelenmaker van Stefan Brijs). Steevast berokkenen ze de wereld – en zichzelf – veel leed door hun nietsontziende toewijding aan de pure wetenschap en het grensverleggende experiment. En alleen slimmeriken van het kaliber van James Bond en Tom Poes kunnen deze mad scientists tegenhouden. Nog populairder dan de doctor is zijn brave broertje, de dokter. Alleen schrijvers en politiemensen zijn vaker hoofdpersoon van een literair werk. Misschien is dat omdat artsen een sociaal beroep hebben, misschien omdat ze dagelijks voor ethische keuzes komen te staan; misschien komt het gewoon doordat opvallend veel goede schrijvers – Rabelais, Tsjechov, Céline, Boelgakov, Van Eeden, Vestdijk, Belcampo, Brakman – zelf medicijnen hebben gestudeerd. Maar de lijst had gemakkelijk twee keer zo lang kunnen zijn; en dan heb ik het merendeel van de boeken waarin artsen een belangrijke bijrol spelen niet eens opgenomen. Eén zo’n roman, en zeker niet de minste, is Liefde in tijden van cholera van	href="person.php?ID=196&lan=uk')')">Gabriel García Márquez. De hoofdpersonen van deze epische liefdesgeschiedenis, die verscheen in 1986 (vier jaar nadat Márquez als eerste Colombiaan de Nobelprijs had gewonnen), zijn twee gelieven die na meer dan een halve eeuw herenigd worden: Florentino Ariza en Fermina Daza. Maar het boek begint met de laatste dag van de 81-jarige Dokter Juvenal Urbino, de man met wie Fermina is getrouwd nadat ze op jonge leeftijd in een opwelling Florentino heeft afgewezen. Urbino ‘was de meest begeerde vrijgezel geweest toen hij achtentwintig was’, had medicijnen gestudeerd in Parijs (waar hij een levenslange afkeer van chirurgie en gepatenteerde medicijnen opdeed) en was als huisarts verliefd geworden op zijn patiënte Fermina. Hun huwelijk is over het algemeen een succes geweest, en het kost zijn rivaal-op-afstand Florentino dan ook nogal wat moeite en tijd om na Urbino’s dood Fermina te heroveren. Uiteindelijk is er een happy ending, want ‘ze hadden samen voldoende meegemaakt om te beseffen dat liefde liefde was in welke tijd en op welke plaats dan ook, maar des te interessanter hoe dichter bij de dood.’ Liefde is wel meer volgens de personages van Márquez: een zondvloed, iets voor de eeuwigheid, een gevoel dat je kunt verdelen over verschillende personen (onder het motto: ‘Ontrouw, maar niet trouweloos’). En het meest van al is het een ziekte. Liefde in tijden van cholera heet de roman, de titel is spreekwoordelijk geworden (meer nog dan Honderd jaar eenzaamheid of Kroniek van een aangekondigde dood; maar liefde en cholera worden door de schrijver aan elkaar gelijk gesteld. Als Florentino zijn geliefde voor het eerst heeft aangesproken, krijgt hij last van diarree en groen braaksel, plotselinge duizelingen en ‘de zwakke pols, de zanderige ademhaling en het bleke zweet van stervenden’. De homeopaat die aan zijn ziekbed wordt geroepen stelt vast ‘dat de symptomen van de liefde dezelfde zijn als die van de cholera’, een uitspraak waarop later nog een paar keer gevarieerd wordt. Het einde van de roman is dan ook een fijn staaltje van Caraïbische ironie: als Florentino en Fermina elkaar eindelijk – seksueel – gevonden hebben tijdens een bootreis over de rivier, halen ze de kapitein van het schip over om de choleravlag te hijsen. Zo kunnen ze ongestoord heen en weer blijven varen – ‘ons leven lang’. - Pieter Steinz
schema
OP DE BOEKENPLANK VAN GABRIEL GARCíA MáRQUEZ De vernuftige edelman Don Quichot van La Mancha Miguel de Cervantes Saavedra, 1605 / 1615 Het boek der boeken voor alle Spaanstalige schrijvers; veel van García's personages zijn Latijns-Amerikaanse donquichots. De gedaanteverwisseling Franz Kafka, 1915 Verhaal over man die verandert in kever opende García Márquez de ogen voor de mogelijkheden van de (magisch-realistische) literatuur. Absalom, Absalom! William Faulkner, 1936 De lyrische stijl en obsessie met erfelijike ellende van William Faulkner (bijvoorbeeld in zijn roman Absalom, Absalom! uit 1936). Pedro Páramo Juan Rulfo, 1955 Mythische Mexicaanse novelle waarin heden en verleden door elkaar lopen. De Aleph en andere verhalen Jorges Luis Borges, 1935/ 1944 / 1949 De fantastische verhalen van Jorge Luis Borges. [The First Forty-Nine Stories] Ernest Hemingway, 1939 De literaire journalistiek (of journalistieke literatuur) van Ernest Hemingway (1899-1961).	HET OEUVRE VAN GABRIEL GARCíA MáRQUEZ: Honderd jaar eenzaamheid 1967 Magisch-realistische familieroman over de Buendía' s en hun door burgeroorlog, natuurgeweld en economische exploitatie vernietigde dorp Macondo.	WAT TE LEZEN NA HONDERD JAAR EENZAAMHEID? FAMILIES IN HEDEN EN VERLEDEN De tijgerkat Giuseppe Tomasi di Lampedusa, 1958 Adellijke 19de-eeuwse familie op Sicilië zoekt haar plaats in moderniserend Italië. De familie Moskat Isaac Bashevis Singer, 1950 Oorspronkelijk Jiddische roman over joodse familie in Warschau tussen 1815 en 1945. De peetvader Mario Puzo, 1969 De opkomst en vertakking van een New Yorkse maffiafamilie. LATIJNS-AMERIKAANS MAGISCH-REALISME Het koninkrijk van deze wereld Alejo Carpentier, 1949 'Het wonderbaarlijke werkelijke' in Haïti. Doña Flor en haar twee echtgenoten Jorge Amado, 1966 Vrouw in slaperig Oost-Brazilië houdt het met een drogist en een geestverschijning. Het huis met de geesten Isabel Allende, 1985 Romantische familieroman over 20ste-eeuws Chili. Bestiarium Julio Cortázar, 1951 Het fantastische dringt het dagelijkse leven binnen (zie ook andere verhalen van Cortázar). MAGISCH-REALISME VAN ELDERS Middernachtskinderen Salman Rushdie, 1981 Allegorie over een magisch begaafde jongen die bij de onafhankelijkheid van India wordt geboren. De meester en Margarita Mikhail Bulgakov, 1967P De duivel zet stalinistisch Moskou op stelten. De versierde mens Harry Mulisch, 1957 Zeven verhalen waarin mythologie, fantasie en werkelijkheid samenkomen. [The Magic Toyshop] Angela Carter, 1967 Wees verkent geheimzinnig huis, met onzalige gevolgen.
	Afval en dorre bladeren 1955 'boeken over Macondo' Romandebuut met drie monologen die een episode uit Maocndo's geschiedenis oproepen.
	De kolonel krijgt nooit post 1961 'boeken over Macondo' Een oude revolutionair klampt zich vast aan zijn enig overgebleven trots: een vechthaan.
	De uitvaart van Mamá Grande 1962 'boeken over Macondo' Negen (satirische) verhalen over het dorpsleven in Macondo.
	Kroniek van een aangekondigde dood 1981 Twee jongens wreken de verloren eer van hun zuster.
	Liefde in tijden van cholera 1985 Een man wacht zijn leven lang op beantwoording van zijn liefde.
	Herinnering aan mijn droeve hoeren 2004 Een man geeft zichzelf op zijn negentigste verjaardag een bezoek aan een maagdelijk hoertje cadeau en wordt tot zijn verbazing verliefd op haar.
	De onschuldige Eréndira 1972 De ongelooflijke maar droevige geschiedenis van de onschuldige Eréndira en haar harteloze grootmoeder.
:		maak een notitie naam notitie Code (above)
The Ledge Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com Dank aan: De digitale pioniers en Het Prins Bernhard Cultuurfonds Ontwerp: Maurits de Bruijn	Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht Reproduktie en/of hergebruik uitsluitend in overeenstemming met de auteurs.