the ledge files the ledge - nl - uk	nieuw zoeken	gesprekken boeken
Things Fall Apart Chinua Achebe uitgever: Querido, Amsterdam, 1958 vertaald als: Een wereld valt uiteen uitgever: Zelen, Maasbree, 1960 vertaling: Jan Dicker verwijzingen vanuit: Storm en echo Frederic Prokosch De hongerende weg Ben Okri Reis naar het einde van de nacht Louis-Ferdinand Céline Hart der duisternis Joseph Conrad Middernachtskinderen Salman Rushdie De rusteloze supermarkt Ivan Vladislavic Kaarten Nuruddin Farah Allah is niet verplicht Ahmadou Kourouma Het zingende gras Doris Lessing zoek in hele site: the ledge - flash versie* *	‘Joseph Conrad was a bloody racist’ beweerde de Nigeriaanse schrijver Chinua Achebe bijna dertig jaar geleden in een geruchtmakende lezing met de titel ‘An Image of Africa’. Aan de hand van Conrads beroemde en veelgelezen novelle Heart of Darkness liet hij zien dat donker Afrika in de ogen van het Westen altijd de Andere Wereld was geweest – een ‘abstract slagveld, ontdaan van alle herkenbare menselijkheid’ waar de blanke beschaving het onderspit delft tegen ondoorgrondelijke beestachtigheid. Heart of Darkness mocht dan dateren uit de negentiende eeuw, het boek was volgens Achebe ‘beledigend en betreurenswaardig’ en getuigde van vooroordelen die ontelbare mensen leed hadden berokkend. Liefhebbers van de wereldliteratuur mogen Conrad niettemin dankbaar zijn, want het waren boeken als Heart of Darkness die Chinua Achebe (1930) ertoe aanzetten om in zijn werk literair tegenwicht te bieden aan het eurocentrische Afrikabeeld. In drie losjes verbonden romans – Things Fall Apart (1958), No Longer at Ease (1960) en Arrow of God (1964) – vertelde hij het verhaal van de Britse kolonisatie van West-Afrika vanuit het perspectief van de onderworpenen, het Ibo-volk in oost-Nigeria. Achebe, zelf de zoon van een Ibo die was overgegaan tot het christendom, deed dat veel genuanceerder dan zijn uitval naar Conrad doet vermoeden. In latere romans als A Man of the People (1966) en Anthills of the Savannah (1987) zette hij zijn ironische stijl zelfs in om een vernietigend beeld te geven van de corruptie van de Nigerianen en het Afrikaanse onvermogen om rechtvaardige politiek te bedrijven. Zoals de titel Things Fall Apart al suggereert – de woorden zijn terug te vinden in W. B. Yeats' beroemde gedicht 'The Second Coming' – gaat Achebe’s eerste roman over het einde van een tijdperk. In het eerste deel, spelend aan	het einde van de negentiende eeuw, worden we voorgesteld aan Okonkwo, de meest vooraanstaande krijger van het dorp Umnofia. Okonkwo is trots en traditioneel, twee eigenschappen die hem te gronde richten, maar hij wordt vooral gedreven door zijn angst om te eindigen als zijn vader, een onaanzienlijke muzikant. Hij is (te) streng voor zijn kinderen en doet uit plichtsbesef mee aan de rituele moord op de gijzelaar van een vijandige stam die hij drie jaar lang als een zoon in zijn huishouding heeft opgevoed. Maar zijn echte neergang begint wanneer hij wegens dood door schuld verbannen wordt, om pas na zeven jaar terug te keren. Zijn dorp is dan al onherstelbaar veranderd: het koloniale bestuur heeft de rechtspleging overgenomen en het christendom morrelt aan alle traditionele waarden van de Ibo-samenleving. Het verbaast niemand, ook de lezer niet, dat Okwonko in zo’n dorp niet meer kan leven. Things Fall Apart, dat behalve een vaders-en-zonenroman ook een antropologische schets is van Afrika op het breukvlak van twee culturen, was Achebe’s debuut. En wat voor een debuut! De tragedie van Okonkwo werd meteen bij verschijning gezien als het hoogtepunt van de zogeheten Nigeriaanse Renaissance, de literaire stroming die eerder in de jaren vijftig al Engelstalige klassieken als The Palm-wine Drinkard van Amos Tutuola en People of the City van Cyprian Ekwensi had voortgebracht. Achebe’s roman sloeg bovendien aan in het buitenland: binnen veertig jaar waren er 45 vertalingen van gemaakt en tien miljoen exemplaren van verkocht. Omdat Achebe doorschreef aan een monumentaal oeuvre, en zich bovendien ontpopte als een gezaghebbend essayist, werd hij in de vroege jaren tachtig gedoodverfd als de eerste Afrikaanse Nobelprijswinnaar voor literatuur. Maar toen de Zweedse Academie in 1986 eindelijk een Afrikaan bekroonde, was dat zijn jongere land- en taalgenoot Wole Soyinka. De hoogste literaire eer ging aan Chinua Achebe voorbij, net als tachtig jaar eerder aan zijn betreurenswaardige inspirator Joseph Conrad. - Pieter Steinz
schema
OP DE BOEKENPLANK VAN CHINUA ACHEBE Hart der duisternis Joseph Conrad, 1898 Een zeeman spoort in donker Afrika een ivoorhandelaar op die tot barbarij is vervallen. 'The Second Coming' William Butler Yeats, 1920 Yeats' beroemde, apocalyptische gedicht, afkomstig uit de bundel Michael Robartes and the Dancer (1921). [Mister Johnson] Joyce Cary, 1939 De jonge Nigeriaanse ambtenaar Mr Johnson helpt een districtsofficier bij het financieren van een handelsroute - met rampzalige gevolgen. [Labyrinths] Christopher Okigbo, 1986P Verzamelde poëzie van Achebes vriend Okigbo, die in 1967, tijdens de Nigeriaanse burgeroorlog, op 35-jarige leeftijd stierf. Overtocht naar India E.M. Forster, 1924 Moedwil en misverstand tussen Engelsen en Indiërs onder de Britse Raj. De kern van de zaak Graham Greene, 1998 Een man gaat te gronde uit goedhartigheid, in een vijandige West-Afrikaanse omgeving. David Copperfield Charles Dickens, 1849-1850 Nigerian schoolchildren (Achebe, too, in his youth) are required to read a great deal of Western literature, including classics such as this one. Orale traditie van de Igbo Unknown, Achebes stijl is gebaseerd op de orale traditie van Igbo en combineert rechttoe-rechtaan verhallen met elementen uit de volksvertelkunst, spreekwoorden en retoriek.	HET OEUVRE VAN CHINUA ACHEBE: Een wereld valt uiteen 1958 Schets van het leven in een Nigeriaans dorp in de pre-koloniale tijd en van de reacties op de komst van de eerste blanken.	WAT TE LEZEN NA THINGS FALL APART? ACHEBES LANDGENOTEN Dagen der duisternis Wole Soyinka, 1973 In een Afrikaans land speelt corruptie een verlammende rol. De hongerende weg Ben Okri, 1991 Abiku (kind-geest) kiest ervoor om in de wereld van de mensen te leven. Een halve gele zon Chimamanda Ngozi Adichie, 2006 Door de levens van drie hoofdpersonen wordt een beeld geschetst van het dagelijks leven van Nigerianen tot de oorlog uitbreekt. Mijn leven in het land der geesten Amos Tutuola, 1954 Sprookjesachtige vertelling over een zevenjarige Afrikaanse jongen die in een bos verdwaalt waar geesten van overledenen wonen die allerlei gedaanten kunnen aannemen. Slechts een korrel graan Ngugi wa Thiong'o, 1967 Five friends make different choices when the Mau Mau rebellion erupts in colonial Kenya. Als een tweederangs burger Buchi Emecheta, 1974 Relaas over een Nigeriaans studentenechtpaar met een snelgroeiend kindertal, dat in een Londense achterbuurt terechtkomt en met grote moeilijkheden te kampen heeft. [Efuru] Flora Nwapa, 1966 In Efuru wordt de Ibo-wereld van Oost-Nigeria voor het eerst vanuit een vrouwenperspectief belicht. [People of the City] Cyprian Ekwensi, 1966 A young crime reporter doubles as a dance bandleader in a large West African city. KOLONIALE BOTSINGEN De stille kracht Louis Couperus, 1900 Ambtenaar op Java gaat kapot aan het overspel van zijn vrouw en de ‘goena-goena’ van het Oosten Max Havelaar of De koffieveilingen der Nederlandsche Handelmaatschappy Multatuli, 1860 Een aanklacht tegen misstanden in Nederlands-Indië, verpakt in een dubbele raamvertelling met verhalende zijsprongen. Een bocht in de rivier V.S. Naipaul, 1979 Als er aan de slavernij in een zojuist onafhankelijk verklaarde staat in Afrika een einde komt breken er onlusten uit tussen verscheidene stammen, met verstrekkende gevolgen voor blank en zwart. Het zingende gras Doris Lessing, 1950 Een pionierende boer en zijn in het huwelijk verstikte vrouw trotseren Rhodesië. Ségou Maryse Condé, 1984-85 Een historisch tweeluik over een Malinese koningsfamilie die te maken krijgt met de opkomst van de slavenhandel, de islam, het christendom en het Franse kolonialisme. Oeroeg Hella S. Haasse, 1948 Een interculturele jeugdvriendschap in tijden van Indische dekolonisatie. VADERS EN ZONEN Vaders en zonen Ivan Turgenev, 1862 Jonge idealist stuit op verkalking van tsaristisch Rusland. Illustere voorgangers Jean Rouaud, 1993 Levend in de schaduw van de Tweede Wereldoorlog werkt een vertegenwoordiger in porselein zich dood voor zijn gezin. Zen en de kunst van het motoronderhoud Robert M. Pirsig, 1974 Een avontuurlijke tocht per motorfiets door de Verenigde Staten van een vader en een zoon is tegelijk een zoektocht naar filosofische waarden. Radetzkymars Joseph Roth, 1932 De teloorgang van het trotse (soldaten)geslacht Von Trotta loopt parallel met de ondergang van de Oostenrijks-Hongaarse monarchie. Siddhartha Hermann Hesse, 1922 Een jonge Brahmaan uit het oude India moet verschillende stadia, reikend van ascese tot wellustig genieten, doormaken voordat het streven naar macht en bezit wordt overwonnen ten gunste van harmonie en waarachtigheid. Karakter F. Bordewijk, 1938 Een jongen die vooruit wil in de wereld moet opboksen tegen zijn meedogenloze vader, deurwaarder Dreverhaven.
	Weerzien met vreemden 1960 Na een academische opleiding in Engeland keert een jonge Nigeriaan vol idealen terug naar Lagos.
	Termietenheuvels in de savanne 1987 Een pijnlijk verhaal over machtsmisbruik in een West-Afrikaanse staat.
	Pijl van god 1964 Als de traditionele Ibo-samenleving in Oost-Nigeria in moeilijkheden komt, maakt de Anglicaanse zending daar gebruik van.
	Een zoon van zijn volk 1966 In het post-koloniale Nigeria komt een jonge onderwijzer in verzet tegen de politieke corruptie, gepersonifieerd in een minister die tevens zijn rivaal in de liefde is.
:		maak een notitie naam notitie Code (above)
The Ledge Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com Dank aan: De digitale pioniers en Het Prins Bernhard Cultuurfonds Ontwerp: Maurits de Bruijn	Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht Reproduktie en/of hergebruik uitsluitend in overeenstemming met de auteurs.