the ledge files the ledge - nl - uk	nieuw zoeken	gesprekken boeken
Maps Nuruddin Farah uitgever: Querido, Amsterdam, 1986 vertaald als: Kaarten uitgever: De Geus, 2001 (heruitgave) vertaling: Hetty Renes zoek in hele site: the ledge - flash versie* *	Het verhaal van Askar en Misra is liefdesgeschiedenis, Bildungsroman en geschiedschrijving ineen. Dit boek wil de kaarten tegenwicht bieden. Askar wordt bij zijn geboorte door Misra, een Ethiopische bediende, gered. Zij spreekt Somalisch met een accent. Zij is de outcast, de prostituee van het dorp. De koranmeester en de leider van het dorp, de oom van Askar, bezoeken haar regelmatig en Askar deelt tijdens de ruwe liefkozingen het bed van de vrijers. Askar groeit als wees onder de hoede en liefdevolle aandacht van Misra op. Zij initieert hem in de rituelen van het verhalen vertellen, duidt zijn dromen, voedt hem. Zo hecht is de band tussen deze twee dat ze gelijktijdig menstrueren. Askar vraagt zich af of zijn wonderbaarlijke overleving niet betekent dat hij meer is dan mens. Een soort van uitverkorene. Hij zoekt daarvoor aanwijzingen in verhalen, in de sterren, in zijn geschiedenis. Zoals elke tragische held zoekt hij naar de wapens waar hij aan ten onder kan gaan. Misra lijkt ogenschijnlijk buiten de politiek te staan van de onrustige Ogaden-regio waar een oorlog woedt tussen Ethiopië, dat het gebied claimt, en Somalische groepen die voor onafhankelijkheid vechten. Askar, wat ‘soldaat’ in het Arabisch betekent, groeit op en wordt naar Mogadishu gestuurd, de hoofdstad van Somalië, waar hij zijn school afmaakt en het toelatingsexamen voor de universiteit haalt. Maar in de hoofdstad, in gesprekken met zijn gecultiveerde, wereldse oom groeit het verlangen om onderdeel te worden van het gevecht tegen Ethiopië. Hij leert het verschil tussen Ethiopiërs en Somaliërs. Lange discussies met zijn oom maken hem duidelijk dat kaarten er zijn om herschikt te worden. Kaarten zijn opgelegd en het is aan het volk om die kaart te veranderen. De roep om zich bij Somalische vechters aan te sluiten wordt groter. Is er geen tussenweg tussen vechten of onverschillig toekijken? Farah draagt een paar alternatieven	aan maar dat zijn, zoals bij alle tragische helden, geen geen echte alternatieven. De alternatieven zijn voor de lezer ter overdenking. Dan komt er nieuws uit het dorp dat Misra betrokken is geweest bij een aanval van de Etiophiërs op de regio. Er vallen honderden doden. Zij wordt beschuldigd van verraad en vlucht naar Mogadishu waar ze in het ziekenhuis moet worden opgenomen voor een borstamputatie. Het politieke vraagstuk wordt nu voor Askar een persoonlijk drama. Wie moet hij geloven? Waar ligt de waarheid en hoe kom je die aan de weet? De lezer wordt meegesleurd in een cavalcade van verhalen, dromen, symboliek, sprookjes, korancitaten, postkoloniale uiteenzettingen, de linguïstiek van Oost-Afrika. De lezer bladert regelmatig terug om te zien waar de realistische vertelling overging in een parabel en waar de overlevering weer overging in het vertelde heden. Sommige verhalen zijn zo verbluffend dat ze niet na te vertellen zijn. Toch hangt over het verhaal de koele, soms wat afstandelijke stem van Farah die Kaarten het karakter van een zeer gestileerd gedachte-experiment verleent. Farah noemt zich niets voor niets schatplichtig aan een schrijver als Faulkner. De taal is dromerig, suggestief. Het perspectief wijzigt tussen Askar en een alwetende verteller die misschien Askar zelf is. Het verbazingwekkende van Kaarten is dat je na lezing niet meer weet of je een roman hebt gelezen of je in een droom hebt gewaand waar niets van zijn plaats zeker was; en schaduw de enige beschutting. Farah toont zich hier de geschiedschrijver van een van de anarchistische plekken van het Afrikaanse continent, van de wereld eigenlijk. Je begrijpt na lezing van Kaarten waarom alleen een schrijver die werkelijkheid kan vatten. - Abdelkader Benali
schema
OP DE BOEKENPLANK VAN NURUDDIN FARAH Een wereld valt uiteen Chinua Achebe, 1958 'Achebe's work impressed me immediately. While I am now no longer as dazzled, I continue to hold Achebe in high esteem and the reason is because he has been steadfast in his philosophy and Africanness.' - Nuruddin Farah Het vrouwengeheim Penelope Shuttle / Peter Redgrove, 1978 Over 'menstruatie tussen moderne wetenschap en oud mysterie'. Er vloeit in Kaarten al veel bloed, maar met name de hevige periodes van Misra zijn ingrijpend voor de jonge Askar: '[...] ze sloeg hem met de regelmaat van haar cyclus.' Onze wederzijdse vriend Charles Dickens, 1860-1861 'Kinderen, dat is niets voor mij. Geef mij maar volwassenen.' Citaat uit Dickens Our Mutual Friend ('No children for me. Give me grown-ups.') staat bij wijze van motto in de roman van Farah. Door omstandigheden moet hoofdpersoon Askar ook heel snel 'volwassen' worden. de moeder van Nuruddin Farah as herself, 'I emulated my mother, an oral poet, who exercised a towering influence on me during my pliant teens when I displayed my initial interest in writing.[...] Everything I've written is a tribute to the strength and wisdom with which my mother inspired me during my young years.' - Nuruddin Farah [The Epic in Africa] Isidore Okpewho, 1978 Reference work by a leading expert in the field of oral tradition. The author argues 'from a literary perspective for the existence of epic in Africa.' Farah cites this book as one of his most important sources for Maps. [Der Doppelgänger: eine psychoanalytische Studie] Otto Rank, 1925 (written in 1914) A study of the Doppelganger theme as it appears in European and American literature. In Maps, Uncle Hilaal and Askar refer to author Otto Rank as one of their 'gurus'. Licht in augustus William Faulkner, 1932 'Sommige verhalen uit Kaarten zijn zo verbluffend dat ze niet na te vertellen zijn. Toch hangt over het verhaal de koele, soms wat afstandelijke stem van Farah die de roman het karakter van een zeer gestileerd gedachte-experiment verleent. Farah noemt zich niets voor niets schatplichtig aan een schrijver als Faulkner.' - Abdelkader Benali	HET OEUVRE VAN NURUDDIN FARAH: Kaarten 1986 'Blood in the Sun' trilogie, deel II Een Somalische wees tracht zich staande te houden in een door oorlog verscheurd land.	WAT TE LEZEN NA KAARTEN? (KLASSIEKE) OOST-AFRIKAANSE ROMANS Seizoen van de trek naar het noorden Tayeb Salih, 1966 (Soedan) Als een jonge Soedanees na een jarenlang verblijf in Engeland in zijn geboortedorp langs de Nijl terugkeert, ontmoet hij daar een fascinerende man. Slechts een korrel graan Ngugi wa Thiong'o, 1967 (Kenya) Een Afrikaan uit Kenya, die gebukt gaat onder schuldgevoel omdat hij een grote leider aan de Engelsen heeft verraden, wordt door de omstandigheden tot diens opvolger aangewezen, waardoor hij in een tragische conflictsituatie geraakt. Paradijs Abdulrazak Gurnah, 1994 (Tanzanië) Als hij 12 jaar is, wordt Yusuf door zijn vader als delging van schulden meegegeven aan een rijke koopman. Van het eenvoudige Afrikaanse platteland komt hij plotseling terecht in het complexe stadsleven. Abessijnse kronieken Moses Isegawa, 2000 (Uganda) Het levensverhaal van een jonge man in het Uganda van de jaren '70 en als illegaal in de Bijlmermeer. De buik van de hyena Nega Mezlekia, 2000 (Ethiopië) Ervaringen van de schrijver die is opgegroeid in het oosten van Ethiopië na de val van keizer Haile Selassi. BLOEDROOD Macbeth William Shakespeare, 1606 Tragedie over de machtswellust van een Schots edelman. ('Out, damn'd spot! out, I say!') Misdaad en straf Fyodor M. Dostoyevsky, 1866 Een student denkt met de moord op een woekeraarster een goede daad gesteld te hebben, maar wordt allengs bekropen door wroeging. De kleur paars Alice Walker, 1982 Een zwart plattelandsmeisje, Celie (die in de roman vaak met vogels en bloed wordt geassocieerd), en haar strijd tegen verkrachting en vernedering in de jaren 30. Dracula Bram Stoker, 1897 Aan de hand van dagboeken en brieven wordt verteld hoe een jonge Engelse advocaat, zijn echtgenote en twee van hun vrienden samen met een Nederlandse arts, een mensenbloed drinkende vampier te lijf gaan. Al die mooie paarden Cormac McCarthy, 1992 Kort na de Tweede Wereldoorlog groeit een van huis weggelopen tiener door ingrijpende ervaringen als cowboy in Texas en Mexico naar volwassenheid. (let op: hier had net zo goed McCarthys Meridiaan van bloed kunnen staan) MOEDERS EN ZOONS Een samenzwering van idioten John Kennedy Toole, 1980 Een zwaarlijvige en excentrieke jonge intellectueel in New Orleans wordt door zijn moeder gedwongen om een baantje te zoeken, wat leidt tot tragi-komische verwikkelingen. Noem het slaap Henry Roth, 1934 Autobiografische roman over een klein jongetje en zijn liefdevolle moeder (en driftige vader) te midden van joodse immigranten in de Lower East Side, vlak voor de Eerste Wereldoorlog. De hulpwerkwoorden van het hart Péter Esterházy, 1985 De dood van een vrouw gezien door haar zoon en door haar zelf. Nachtwerk Jáchym Topol, 2001 In 1968, na de Russische invasie, proberen twee Tsjechische broertjes hun weg te vinden in de nieuwe situatie en tegelijkertijd voor hun alcoholistische moeder te zorgen. [Mothers and Sons] Colm Tóibín, 2006 Verhalen over moeders en zoons door de Ierse schrijver Colin Tóibín. Nog niet in het Nederlands vertaald. Dromen van mijn vader Barack Obama, 1995 Autobiografie van Barack Obama, die grotendeels door zijn moeder (en haar ouders) werd opgevoed. OPGROEIEN IN AFRIKA De hongerende weg Ben Okri, 1991 Abiku (kind-geest) kiest ervoor om in de wereld van de mensen te leven, zelfs al moet hij aarden in het arme en chaotische Nigeria van vlak voor de onafhankelijkheid. Sozaboy Ken Saro-Wiwa, 1985 Ongeletterde jongen vertelt over de verschrikkingen van de Niigeriaanse burgeroorlog. Allah is niet verplicht Ahmadou Kourouma, 2000 Een jongen vertelt in zijn eigen woorden hoe hij terechtkomt bij een leger kindsoldaten. De gifhouten bijbel Barbara Kingsolver, 1998 Vier dochters van een fanatieke baptistenpredikant, evangelist in Belgisch Congo, proberen te overleven in de tijd van Lumumba en Mobuto, begin jaren zestig. Op gespannen voet Tsitsi Dangarembga, 1989 Bewustwoording van een meisje in de jaren zestig in het toenmalige Rhodesië. WEESKINDEREN Oliver Twist Charles Dickens, 1837-1838 Harry Potter-cyclus J.K. Rowling, 1997-2007
	Geheimen 1998 'Blood in the Sun' trilogie, deel III Het leven van een jongeman aan de vooravond van de burgeroorlog in Somalië wordt aangeraakt door magie taboes en familiegeheimen.
	Gaven 1991 'Blood in the Sun' trilogie, deel II Een verpleegster in Somalië probeert haar zelfstandigheid te bewaren in een liefdesrelatie met een landgenoot.
	Sardientje spelen 1981 'Variations on the Theme of an African Dictatorship' trilogie, deel II Een Somalische vrouw probeert haar integriteit te bewaren temidden van de corrupte kliek rond de dictator van haar land.
	Zoete melk zure melk 1979 'Variations on the Theme of an African Dictatorship' trilogie, deel I Een man in Somalië gaat op onderzoek naar de doodsoorzaak van zijn tweelingbroer, omdat hij de Veiligheidsdienst van zijn land van moord verdenkt.
	De patriarch en de generaal 1983 'Variations on the Theme of an African Dictatorship' trilogie, deel III Een voormalige verzetsstrijder in Somalië raakt opnieuw betrokken bij de politieke strijd door zijn radicale zoon.
	[From a Crooked Rib] 1970 Farahs debuutroman is het portret van een Somalische vrouw die zich aan de beperkingen van haar traditionele omgeving probeert te ontworstelen.
	[A Naked Needle] 1976 Een lerares uit Mogadishu zoekt naar vrijheid en zelfontplooiing te midden van de politieke en maatschappelijke strubbelingen van modern Somalië.
	[Knots] 2007 deel II van Farahs nieuwe 'trilogy-in-progress' Een vrouw zoekt haar wortels en vindt meer dan zichzelf.
	[Links] 2003 deel I van Farahs nieuwe 'trilogy-in-progress' Na 20 jaar keert een verbannen Somali terug naar Mogadishu om het graf van zijn moeder te zoeken en oude rekeningen te vereffenen.
:		maak een notitie naam notitie Code (above)
The Ledge Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com Dank aan: De digitale pioniers en Het Prins Bernhard Cultuurfonds Ontwerp: Maurits de Bruijn	Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht Reproduktie en/of hergebruik uitsluitend in overeenstemming met de auteurs.