the ledge - Notre-Dame de Paris

the ledge files
the ledge - nl - uk

Notre-Dame de Paris
Victor Hugo
uitgever: , 1832

vertaald als:
De klokkenluider van de Notre-Dame
uitgever: Pandora, Amsterdam, 1996
vertaling: Halbo C. Kool

verwijzing vanuit:
Heren van de thee
Hella S. Haasse

the ledge - flash versie*

*

De goden van de literatuur worden in Frankrijk flink vereerd, maar er is maar één schrijver aan wie ooit een Asterix-album werd opgedragen: Victor Hugo, de negentiende-eeuwse dichter-ziener die vermeld wordt op het titelblad van Astérix chez les Belges (1977). Het is een passend eerbetoon, want de onsterfelijke Hugo heeft veel betekend voor de populaire cultuur. Alleen al van zijn middeleeuwse melodrama Notre-Dame de Paris (1832) werden vijf speelfilms gemaakt, waaronder de Disneybewerking uit 1996 met een zeer knuffelbare bochelaar en een atypisch happy end. En dan was er het verbazingwekkende wereldwijde succes van de musicalbewerking van Les misérables (1862), Hugo’s 1400 pagina’s tellende epos over de Franse onderklasse dat al vijftien jaar lang garant staat voor een gezellig avondje uit.
Gelukkig maar, want zonder hulp van film, strip en musical zou Hugo (1802-1885) waarschijnlijk nog weinig gelezen worden - de aartsromanticus van de Franse literatuur is zoals een criticus het uitdrukte ‘begraven in zijn roem’. Ten onrechte, want hoewel zijn filosofische en mystieke poëzie gedateerd aandoet, en zijn tientallen toneelstukken niet meer gespeeld worden, behoren zijn twee grote romans tot de leesbaarste klassieken van de negentiende eeuw. Les misérables kost tijd (en enige behendigheid om de sociaal-politieke uitweidingen te omzeilen), maar je wordt beloond met onder meer een spannend verhaal over een aandoenlijke en ondernemende ex-galeiboef en een zielig weesmeisje dat toch nog goed terechtkomt. Notre-Dame de Paris (dat bekender is onder de inventief vertaalde titels ‘De klokkenluider van de Notre-Dame’ of ‘The Hunchback of Notre-Dame’) is niet alleen een opvallend geestige historische

roman over de late middeleeuwen, maar ook een ontroerend verhaal over een hopeloze liefde.
Hoofdpersoon van Notre-Dame de Paris, een van de eerste historische romans van de Franse literatuur, is Quasimodo (‘that name rings a bell’ luidde ooit een graffito op een Londense muur). Hij is gebocheld en oerlelijk, en wordt verliefd op de gracieus dansende zigeunerin Esmeralda, die het hof wordt gemaakt door de legerkapitein Phoebus. Stof genoeg voor een roman, maar de plot komt pas goed op gang als de corrupte priester Frollo, Quasimodo’s boze stiefvader, ook zijn zinnen zet op Esmeralda, en na Phoebus te hebben neergestoken Esmeralda van de misdaad beschuldigt. Het loopt voor alle betrokkenen verkeerd af, volgens Hugo zelfs voor het enige personage dat overleeft: ‘Ook Phoebus van Châteaupers vond een tragisch einde; hij trouwde.’
In zijn voorwoord bij Notre-Dame de Paris vertelt Hugo over het woord ANANKE (noodlot) dat hij ooit op de muur van een toren van de kathedraal aantrof. ‘Dat woord is het waarop dit boek is gemaakt’, schrijft hij, en dat geldt ook voor Les misérables, dat door toeval wordt geregeerd. Maar Notre-Dame de Paris is bovendien gebouwd op Hugo’s liefde voor de middeleeuwse architectuur, en zijn vermogen om een drama met fijnzinnige ironie te vertellen. Neem alleen al de gruwelijke dood van Frollo, die door Quasimodo van de toren wordt gegooid: een gotische scène als slot van een roman over een vroeg-gotische kerk.

(Noot van de Redactie: dit 'boekenschema' is en blijft een werk-in-uitvoering. Heb je nog meer suggesties voor relevante titels en schrijvers? Stuur ze op en vergeet ook niet te melden - in 1 zinnetje - waarom het boek (of boeken) in dit schema thuishoort. Het emailadres van The Ledge is: info@the-ledge.com. Veel dank!)

schema

HET OEUVRE VAN VICTOR HUGO:

Les misérables
1862
Frankrijk in het eerste kwart van de 19de eeuw: Jean Valjean, een te zwaar gestrafte kruimeldief die zijn leven gebeterd heeft, redt een weesmeisje van armoe en tirannie, maar blijft zijn leven lang op de vlucht voor een rechtlijnige politieman en een wraakzuchtige herbergier.

OP DE BOEKENPLANK VAN VICTOR HUGO

Richard II
William Shakespeare, 1595
Een van de historiestukken van William Shakespeare, doortrokken van zwarte humor, melodrama en een grotesk verleden.

De talisman
Sir Walter Scott, 1825
De historische romans van de uitvinder van het genre, Walter Scott - en dan vooral de middeleeuwse romantiek in Ivanhoe (1820) en The Talisman (1825), die beide spelen tijdens de derde kruistocht (eind 12de eeuw). Zie ook Quentin Durward (1823).

Ivanhoe
Sir Walter Scott, 1820
De historische romans van de uitvinder van het genre, Walter Scott - en dan vooral de middeleeuwse romantiek in Ivanhoe (1820) en The Talisman (1825), die beide spelen tijdens de derde kruistocht (eind 12de eeuw). Zie ook Quentin Durward (1823).

Twee verhalen : Atala en René
Chateaubriand, 1801 / 1805
Het politieke en idealistisch-christelijke gedachtegoed van François-René Chateaubriand (1768-1848), de Franse pionier van de geëngageerde literatuur.

Quentin Durward
Sir Walter Scott, 1823
De historische romans van de uitvinder van het genre, Walter Scott, bijvoorbeeld Quentin Durward, dat is gesitueerd aan het hof van Lodewijk XI (eind 15de eeuw, dezelfde tijd als Notre-Dame de Paris). Zie ook Ivanhoe (1820) en The Talisman[/] (1825).

De klokkenluider van de Notre-Dame
1832
Parijs anno 1482: de mismaakte klokkenluider van de kathedral, Quasimodo, probeert de zigeunerin Esmeralda, op wie hij hopeloos verliefd is, tevergeefs te redden van de jaloezie van een corrupte priester.

WAT TE LEZEN NA DE KLOKKENLUIDER VAN DE NOTRE-DAME?

DE KLEURRIJKE MIDDELEEUWEN
De naam van de roos
Umberto Eco, 1980
Postmodern detectiveverhaal over seriemoordenaar in 14de-eeuws klooster.

Het woud der verwachting
Hella S. Haasse, 1949
Alwetende verteller schetst het bewogen leven van de 15de-eeuwse dichter-hertog Charles d'Orléans.

HOPELOZE LIEFDE ('BEAUTY AND THE BEAST')
Woeste hoogten
Emily Brontë, 1847
Geheimzinnige vondeling wordt versmaad door eigenwijs pleegzusje.

Terug naar Ina Damman
S. Vestdijk, 1934
Onzekere Friese puber beleeft traumatische verliefdheid.

The Ledge
Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com
Dank aan: De digitale pioniers en
Het Prins Bernhard Cultuurfonds
Ontwerp: Maurits de Bruijn