the ledge files the ledge - nl - uk	nieuw zoeken	gesprekken boeken
Orlando Virginia Woolf uitgever: Querido, Amsterdam, 1928 vertaald als: Orlando: biografie uitgever: De Bezige Bij, 1976 vertaling: Gerardine Franken zoek in hele site: the ledge - flash versie* *	‘Te lang voor een grap, te frivool voor een serieus boek’ noemde Virginia Woolf haar zesde roman Orlando (1928). Desondanks, of juist daarom, werd de ‘mock-biography’ van een onsterfelijke man-vrouw haar commercieel succesrijkste publicatie. En ook haar invloedrijkste, als we het feministische essay A Room of One’s Own niet meerekenen. Orlando beleefde herdruk op herdruk, werd verfilmd en verschillende keren voor toneel bewerkt, en bleef een bron van inspiratie voor auteurs die willen spelen met de verhouding man-vrouw-maatschappij – of ze nu Jeanette Winterson heetten of Eugenides. Orlando is geen boek om in je hart te sluiten, zoals Woolfs meesterwerk Mrs Dalloway, dat als ontroerende oefening in ‘stream of consciousness’ een ereplaats in de literatuurgeschiedenis verdient. Maar het is niet moeilijk om te zien wat schrijvers én lezers erin aantrekt. Woolf gaf de roman de ondertitel ‘een biografie’ en kleedde het verhaal aan met biografische terzijdes en foto’s (waarvoor onder meer haar geliefde Vita Sackville-West poseerde); tegelijkertijd stak ze de draak met alle conventies, door van haar hoofdpersoon een jongen te maken die vier eeuwen leeft en halverwege in een vrouw verandert. Als Lady Orlando drinkt de edelman uit de tijd van Elizabeth I thee met de 18de-eeuwers Swift en Pope, trouwt ze met een Victoriaanse ontdekkingsreizer, en wordt ze dichter in het Londen van het Interbellum. Haar liefdesaffaires beleeft ze met figuren die net zo androgyn zijn als zijzelf, wat Woolf ruim de gelegenheid geeft voor maatschappijkritische uitweidingen over de verstikkende rollen die mannen en vrouwen in de samenleving spelen. Grote geesten zijn androgyn, meende Woolf in navolging van de romantische dichter Coleridge;	alleen iemand die zowel zijn mannelijke als zijn vrouwelijke eigenschappen tot zijn recht laat komen, kan werkelijk creatief zijn. Orlando was van die stelling (uit het laatste hoofdstuk van A Room of One’s Own) de illustratie. En een vrolijke ook, want Orlando beleeft avonturen aan het Engelse hof en in Turks Constantinopel, bij zigeuners en literati, op het ijs van de Theems en in de klamme binnenkamers van Victoriaans Londen. Never a dull moment dus, en dat is in de ‘serieuze boeken’ van Woolf (denk aan The Waves, dat bestaat uit door elkaar lopende ‘streams of consciousness’) wel eens anders. Vernieuwend is Orlando niet, al houdt Woolf vast aan haar sensitieve, nadenkende stijl, vol gedachtenstreepjes en zinnen tussen haakjes. Woolf, een bewonderaar van de modernisten Joyce en Proust, was de meester van de puntkomma en de subtiele tangconstructie - geen voorbeeld voor zakelijke journalisten maar wel voor schrijvers die de emoties van hun personages zo precies en sierlijk mogelijk willen weergeven. In Orlando gaat het daar niet om (de schrijfster beschouwde haar pseudo-biografie als een ‘schrijversvakantie’) en juist dat maakt de roman zo’n mooi opstapje voor Woolfs dieper gravende romans. Wie bang is voor Virginia Woolf, of liever voor de ontleding van de broze levens van haar personages, zou Orlando moeten proberen. Per slot van rekening is het een van de weinige Woolf-romans waarin de hoofdpersoon zonder kleerscheuren het einde haalt. (Noot van de Redactie: dit 'boekenschema' is en blijft een werk-in-uitvoering. Heb je nog meer suggesties voor relevante titels en schrijvers? Stuur ze op en vergeet ook niet te melden - in 1 zinnetje - waarom het boek (of boeken) in dit schema thuishoort. Het emailadres van The Ledge is: info@the-ledge.com. Veel dank!)
schema
	HET OEUVRE VAN VIRGINIA WOOLF: Mrs. Dalloway 1925 Briljante modernistische roman over een dag uit het leven van een Londense societydame.	LEES VERDER... Ulysses James Joyce, 1922 Experiment met 'stream of consciousness' en meervoudig perspectief. Terwijl ik al heenging William Faulkner, 1930
OP DE BOEKENPLANK VAN VIRGINIA WOOLF Woeste hoogten Emily Brontë, 1847 Het psychologish inzicht, de romantische inslag en de vrouwelijke stem van Emily Brontë in Wuthering Heights, 1847: een geadopteerde vondeling, die afgewezen is door de dochter van zijn pleegvader, zint op wraak. Zie ook Pilgrimage, 1915, van Dorothy Richardson. 'Op zoek naar de verloren tijd' Marcel Proust, 1913-1927 De lange zinnen, de contemplatieve stijl en de aandacht voor de werking van de herinnering bij Marcel Proust. Ulysses James Joyce, 1922 James Joyce' experimenten met stream of consciousness en meervoudig perspectief in Ulysses (1922). Wat u wilt William Shakespeare, 1599 Komedie over seksuele rolwisseling, met een Orlando in de hoofdrol. Het leven en de Opvattingen van de Heer Tristam Shandy Laurence Sterne, 1759-1767 Waarin de ikfiguur een loopje neemt met zijn eigen biografie. [Esther Waters] George A. Moore, 1894 A naturalistic Zola-esque tale about a servant girl who becomes pregnant and then marries an irresponsible gambler. [The Untilled Field] George A. Moore, 1903 Moore wrote these landmark short stories in the 1890s with an eye to honoring the culture and language of Ireland. However, they were not embraced by the Gaelic League. These stories were, on the other hand, in part responsible for the reinvigoration of Irish literature that followed their publication.	Orlando: biografie 1928 Pseudo-biografie van een adellijke dichter die de eeuwen trotseert en van geslacht wisselt.	WAT TE LEZEN NA ORLANDO? IN HET VOETSPOOR VAN ORLANDO Passie Jeanette Winterson, 1985 Een travestiet in het leger van Napoleon. [Flesh and Blood] Michèle Roberts, 1994 Een gevluchte moedermoordenaar verandert van geslacht en gaat terug in de tijd. Orlanda Jacqueline Harpman, 1996 Sprookje over mannelijke en vrouwelijke eigenschappen. MAN, VROUW, MAATSCHAPPIJ [The Handmaid's Tale] Margaret Atwood, 1985 Toekomstroman over vrouwelijk verzet tegen discriminatie. De mandarijnen Simone de Beauvoir, 1954 Sleutelroman over liefde en links engagement. Het gouden boek Doris Lessing, 1962 Een ongelukkige schrijfster zoekt haar identiteit in een mannenmaatschappij. SPOTTEN MET DE BIOGRAFIE Het werkelijke leven van Sebastian Knight Vladimir Nabokov, 1941 Wat is het echte leven? De baron in de bomen Italo Calvino, 1957 Een jongetje beziet de 18de eeuw van bovenaf. Flauberts papegaai Julian Barnes, 1984 Postmoderne biografie van de schepper van Bovary. WHO'S A FAN OF VIRGINIA WOOLF? Tijger, Tijger! Doeschka Meijsing, 1980 Verbeelding, werkelijkheid, rolverwisseling. De uren Michael Cunningham, 1998 Drie verweven verhalen over Mrs Dalloway en Mrs Woolf, spelend in én met heden en verleden.
	[The Voyage Out] 1915 Een vrouw reist naar Zuid-Amerika en ontmoet de ideaal geëmancipeerde man.
	Jacobs kamer 1922 Leven en dood van een jongen in de Eerste Wereldoorlog.
	Naar de vuurtoren 1927 Innerlijke monologen roepen het leven van vrouw en gezin van een filosoof op.
	De golven 1931 De levensloop van zes mensen komt tot uitdrukking in een gesprek.
	[Between the Acts] 1941 (postuum) In een landhuis studeert een biseksuele regisseuse een stuk over de Britse geschiedenis in.
:		maak een notitie naam notitie Code (above)
The Ledge Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com Dank aan: De digitale pioniers en Het Prins Bernhard Cultuurfonds Ontwerp: Maurits de Bruijn	Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht Reproduktie en/of hergebruik uitsluitend in overeenstemming met de auteurs.