the ledge files the ledge - nl - uk	nieuw zoeken	gesprekken boeken
Frankenstein Mary Shelley uitgever: Querido, Amsterdam, 1818 vertaald als: Frankenstein uitgever: BoekWerk, Groningen, 1998 vertaling: Ingrid Buthod-Girard verwijzingen vanuit: De vreemde geschiedenis van Dr Jekyll en Mr Hyde Robert Louis Stevenson Goudeiland Robert Louis Stevenson zoek in hele site: the ledge - flash versie* *	Het is een donkere en stormachtige nacht… In een door kaarsen en bliksemschichten verlichte villa aan het Meer van Genève bevinden zich de kroondichters van de Engelse laat-Romantiek: Lord Byron met zijn zwangere minnares plus lijfarts, en Percy Bysshe Shelley met zijn jonge vlam Mary Godwin. Om de claustrofobische uren van die juni-avond in 1816 te doden, besluit het gezelschap tot het vertellen van griezelverhalen. Het idee slaat aan, hoewel pas goed een paar dagen later, wanneer Mary Godwin na een nachtmerrie op het idee komt voor een verhaal over een geniale wetenschapper die in het verderf wordt gestort door het wezen dat hij zelf creëerde. Als Frankenstein or The Modern Prometheus twee jaar later in druk verschijnt - Mary is inmiddels mevrouw Shelley - zullen weinigen de blijvende kracht van Mary’s Monster beseft hebben. Griezelverhalen waren er vóór Mary Shelley ook wel: de achttiende eeuw was de bloeitijd van de gothic novel, die zich kenmerkte door bedreigde maagden, onbetrouwbare buitenlanders en sombere middeleeuwse kastelen. Ook in Frankenstein worden er jonge vrouwen gruwelijk vermoord en spelen zwart-romantische locaties als de Orkney-eilanden en de onherbergzame Alpen een belangrijke rol. Maar Shelley voegde aan de usual suspense een flinke dosis wetenschap toe, en werd zo de grondlegster van de science-fiction. Haar romanheld, de jonge Zwitserse doctor Frankenstein, is een kind van zijn tijd en gelooft onvoorwaardelijk in de zegeningen van de technologische vooruitgang. Hij knutselt uit menselijke resten een wezen in elkaar dat hij bezielt met ‘levenselixer’, en wordt er - net als de Griekse held Prometheus die het vuur van de goden stal - gruwelijk voor gestraft. Het Monster ontsnapt, vermoordt Frankensteins broertje en (na Frankensteins weigering om een vrouw voor hem te maken) ook diens vrouw en beste vriend. De moraal lijkt duidelijk, en in de door voortschrijdende gen- en biotechnologie	beheerste 21ste eeuw actueler dan ooit: speel niet voor God en hoed je voor de gevaren van de techniek. Talloze schrijvers, van Robert Louis Stevenson/person> tot Harry Mulisch hebben zich sinds Frankenstein met deze materie bezig gehouden. Maar het was Shelley in haar gotische briefroman ook om andere dingen te doen. Dr Frankenstein, het tragische genie, was een zielsverwant van die andere mythische figuur uit de Romantiek: de gekwelde scheppende kunstenaar (die de schrijfster uit haar nabije omgeving maar al te goed kende). En het Monster van Frankenstein, dat pas tot misdaden vervalt als het om zijn afzichtelijkheid door de mensen verstoten wordt, was een variant op de Nobele Wilde, die gecorrumpeerd wordt door slechte invloeden. De tragiek van het Monster, dat in de grond zachtmoedig en beschaafd is (en dat zichzelf leert lezen met Goethes Sorrows of Young Werther!), was de motor achter de tientallen verfilmingen van Frankenstein, al dan niet met Boris Karloff in de hoofdrol. Als griezelicoon heeft het Monster lange tijd alleen concurrentie gehad van Graaf Dracula; heel toepasselijk, want de bron voor de succesrijke roman Dracula (1897) van Bram Stoker was een ander verhaal dat voortkwam uit de nachtelijke sessies in de Geneefse villa van Lord Byron: The Vampyre van Byrons lijfarts John Polidori. (Noot van de Redactie: dit 'boekenschema' is en blijft een werk-in-uitvoering. Heb je nog meer suggesties voor relevante titels en schrijvers? Stuur ze op en vergeet ook niet te melden - in 1 zinnetje - waarom het boek (of boeken) in dit schema thuishoort. Het emailadres van The Ledge is: info@the-ledge.com. Veel dank!)
schema
OP DE BOEKENPLANK VAN MARY SHELLEY Oroenoko Aphra Behn, 1688 De door het slavenepos Oroonoko (1688) gevoede mythe van de Nobele Wilde, die onder invloed van de filosofie van Jean-Jacques Rousseau de 18de-eeuwers fascineerde. [The Collected Poems] Lord Byron, ... De gekwelde outcasts in de lange gedichten van Lord Byron ('Childe Harold', 1812) en Samuel Taylor Coleridge ('The Rime of the Ancient Mariner', 1798, in Lyrical Ballads). De Talmoed The Steinsaltz Edition, ??? Oude Joodse legendes uit de Talmoed over de 'golem', een kunstmatige mens uit klei gemaakt. De burcht van Otranto Horace Walpole, 1764 De 'gotische' griezeltraditie van Horace Walpole (The Castle of Otranto, 1764: meisje dat niet wil hertrouwen duikt onder en beleeft griezelige avonturen), Ann Radcliffe (The Italian, 1797), en Matthew Lewis (The Monk, 1796). De monnik Matthew Lewis, 1796 De 'gotische' griezeltraditie van Matthew Lewis (The Monk, 1796: een schijnheilige monnik wordt door de duivel van de ene schanddaad tot de andere gebracht), Horace Walpole (The Castle of Otranto, 1764), en Ann Radcliffe (The Italian, 1797). [The Italian, or, The Confessional of the Black Penitents] Ann Radcliffe, 1797 De 'gotische' griezeltraditie van Ann Radcliffe (The Italian, 1797: laatste roman van 'Mother Radcliffe', zoals Byron, Shelley en Keats haar noemde), Matthew Lewis (The Monk, 1796), en Horace Walpole (The Castle of Otranto, 1764). [Caleb Williams] William Godwin, 1794 De mengeling van gotiek en psyschologie in de filosofische misdaadroman Caleb Williams (1794) van Mary Shelleys vader William Godwin. [Lyrical Ballads] William Wordsworth / Samuel Taylor Coleridge, 1798 De natuurromantiek en het dichtwerk van William Wordsworth and Samuel Taylor Coleridge (Lyrical Ballads, 1798, met o.a. Coleridge's 'The Rime of the Ancient Mariner').	HET OEUVRE VAN MARY SHELLEY: Frankenstein 1818 Jonge wetenschapper schept leven wezen, dat zich door gebrek aan liefde ontwikkelt tot een monster dat ook zijn maker te gronde richt.	WAT TE LEZEN NA FRANKENSTEIN? DE INVLOED VAN FRANKENSTEIN: GRIEZELKLASSIEKEN De Horla: verhalen Guy de Maupassant, 1887 En andere horrorverhalen van Guy de Maupassant... Dracula Bram Stoker, 1897 Transsylvanische bloedzuiger bedreigt Engelse maagden. In de greep Henry James, 1898 Gouvernante probeert kinderen uit klauwen van geesten te redden. Verhalen van mysterie en fantasie Edgar Allan Poe, 1833-1849 Grielzelerhalen van Poe, waaronder 'The Fall of the House of Usher' en 'The Black Cat' (1839). DE INVLOED VAN FRANKENSTEIN: OUDERWETSE SCIENCEFICTION De tijdmachine H.G. Wells, 1895 Tijdreiziger vindt wrede nieuwe wereld. Naar het middelpunt der aarde Jules Verne, 1864 Wetenschappers vinden verloren fauna in de aardkern. FANTASTISCHE VERHALEN Huis te huur F. Bordewijk, 1999 (collection of stories written between 1937-1951) Elf in 1999 verzamelde verhalen tussen droom en werkelijkheid. Al zijn fantasieën Belcampo, 1979 (the stories were written between 1936-1968) Bundeling sprookjes, gruwelijkheden, lichte sciencefiction en onalledaags sadisme. Alle verhalen Roald Dahl, 1986 (collection) Bundel met wrede en fantastische 'tales of the unexpected'. KNOEIEN MET HET LEVEN Jurassic Park Michael Crichton, 1991 Themapark met teruggefokte dino's vervalt tot chaos. Heerlijke nieuwe wereld Aldous Huxley, 1932 Toekomstfantasie over de hardhandige vervolmaking van de mens. De procedure Harry Mulisch, 1998 Microbioloog (c.q. golemmaker) heeft liefdesverdriet. MODERN-KLASSIEKE HORROR Carrie Stephen King, 1974 Getergd schoolmeisje neemt wraak op bovennatuurlijke wijze. Dagboek van een onsterfelijke Anne Rice, 1976 Schuldbewuste vampier vertelt zijn (300-jarige) geschiedenis. MONSTERS DOOR DE MENS GEMAAKT De vreemde geschiedenis van Dr Jekyll en Mr Hyde Robert Louis Stevenson, 1886 Wetenschapper haalt het slechtste in zichzelf naar boven. Het island van dr. Moreau H.G. Wells, 1896 Waanzinnige professor fokt ras van gevaarlijke beestmensen. De golem , 1915 Oostenrijkse hervertelling van legende over Praagse rabbi die monster uit klei maakt.
	[The Last Man] 1826 Shelleys 'andere grote roman' gaat over de enige overlevende van een wereldvernietigende epidemie.
	[Mathilda] Een vrouw vertelt hoe haar vader zijn incesteueuze liefde voor haar opbiechtte om daarna zelfmoord te plegen.
:		maak een notitie naam notitie Code (above)
The Ledge Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com Dank aan: De digitale pioniers en Het Prins Bernhard Cultuurfonds Ontwerp: Maurits de Bruijn	Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht Reproduktie en/of hergebruik uitsluitend in overeenstemming met de auteurs.