| the ledge files the ledge - nl - uk |
nieuw zoeken |
gesprekken boeken |
Heren van de thee Hella S. Haasse uitgeverij: Querido, Amsterdam, 1992
|
Ze wordt niet gerekend tot de Grote Drie van de naoorlogse Hollandse literatuur (Hermans, Reve, Mulisch) maar HéIène Serafia van Lelyveld-Haasse, die in 1948 met het boekenweekgeschenk Oerog debuteerde, is een goede vierde. Was ze in de jaren 50 al een geliefd schrijfster van erudiete historische romans als Het woud der verwachting en De scharlaken stad, in de jaren 70 werd ze door de (geëmancipeerde) literatuurkritiek herontdekt als componist van labyrintische boeken vol verwijzingen naar mythologie en geschiedenis. Vaak baseerde Haasse zich daarbij op de geschiedenis, zoals in haar lievelingsroman Een nieuwer testament, of in De tuinen van Bomarzo (1968), dat het midden houdt tussen een cultuurhistorisch essay en een roman over een mismaakte Italiaanse remaissancevorst. In de bestseller Heren van de thee komen drie belangrijke lijnen uit Haasse's oeuvre bij elkaar. Het ware verhaal van de planter-pionier Rudolf Kerkhoven (1848-1918) |
is een documentaire roman van het soort waarin Haasse zich vanaf Mevrouw Bentinck of Onverenigbaarheid van karakter gespecialiseerd heeft: gebaseerd op brieven en documenten, die soms letterlijk worden geciteerd maar overigens (zoals Haasse in haar Verantwoording schrijft) 'gearrangeerd [zijn] volgens de eisen die een roman-aanpak stelt'. Daarnaast is Heren van de thee de eerste roman na Oeroeg die zich afspeelt in het Nederlands-Indië dat Haasse kende uit haar jeugd en dat een onuitwisbare indruk op haar heeft gemaakt. En ten slotte draait het in de roman om de moeizame verhouding tussen een autoritaire man en een verstikte vrouw die onder meer in Haasse's Bentinck-boeken (lees ook: De groten der aarde of Bentinck tegen Bentinck, 1981) een rol speelt. (Noot van de Redactie: dit 'boekenschema' is en blijft een werk-in-uitvoering. Heb je nog meer suggesties voor relevante titels en schrijvers? Stuur ze op en vergeet ook niet te melden - in 1 zinnetje - waarom het boek (of boeken) in dit schema thuishoort. Het emailadres van The Ledge is: info@the-ledge.com. Veel dank!) |
| schema | ||
| HET OEUVRE VAN HELLA S. HAASSE: Oeroeg 1948 'Indische romans' De grote en natuurlijke vriendschap tussen een Europese en een Indonesische jongen, samen opgroeiend op een theeplantage, kan door verschillende voorvallen niet stand houden. | ||
| OP DE BOEKENPLANK VAN HELLA S. HAASSE De klokkenluider van de Notre-Dame Victor Hugo, 1832 De 19de-eeuwse historische romans van Victor Hugo (The Hunchback of Notre Dame, 1832), en Walter Scott (Ivanhoe, 1820), waarin de late Middeleeuwen worden opgeroepen. De Buddenbrooks Thomas Mann, 1901 Het wel en wee van een koopmansfamilie in Lübeck. Max Havelaar of De koffieveilingen der Nederlandsche Handelmaatschappy Multatuli, 1860 Een idealistische assistent-resident legt het loodje op Lebak; Multatuli speelt een rolletje in Heren van de thee. Ivanhoe Sir Walter Scott, 1820 De 19de-eeuwse historische romans van Walter Scott (Ivanhoe, 1820) and Victor Hugo (The Hunchback of Notre Dame, 1832), waarin de late Middeleeuwen worden opgeroepen. De schaapherder Jan Frederik Oltmans, 1837 De historische romans over het Nederlandse verleden van J. Oltmans (De schaapherder, 1838: een verhaal uit den Utrechtschen oorlog) en Jacob van Lennep (De roos van Dekama, 1836: het leven aan en om het hof van Willem IV en zijnstrijd tegen de 'vrije Friezen'). De roos van Dekama Jacob van Lennep, 1836 De historische romans over het Nederlandse verleden van Jacob van Lennep (De roos van Dekama, 1836: het leven aan en om het hof van Willem IV en zijnstrijd tegen de 'vrije Friezen') en J. Oltmans (De schaapherder, 1838: een verhaal uit den Utrechtschen oorlog). Kristin Lavransdochter Sigrid Undset, 1920-1922 Driedelige roman over de 14de eeuw in Noorwegen die tot Haasses vroege favorieten behoorde. Het vijfde zegel S. Vestdijk, 1937 De historische romans van Simon Vestdijk, zoals Het vijfde zegel: roman uit het Spanje der Inquisitie (1937). Uit de suiker in de tabak Paulus Adrianus (P.A.) Daum, 1883-1884 Vertellerskroniek over 'tempo doeloe'. De tienduizend dingen Maria Dermoût, 1955 Indische sferen in een door Haasse bewonderde raamvertelling over moord op de Molukken. | Heren van de thee 1992 'Indische romans' Documentaire roman over een planter-pionier in Indië die zijn vrouw en familie opoffert aan zijn ambities. | WAT TE LEZEN NA HEREN VAN DE THEE? IN DE VOETSPOREN VAN HELLA HAASSE De zwarte met het witte hart Arthur Japin, 1997 In Java eindigende Nederlandse ballingschap van twee Afrikaanse prinsjes. Hoe duur was de suiker? Cynthia McLeod, 1987 Goed gedocumenteerde, romantisch geschreven Surinaamse plantershistorie (18de eeuw). Tine of De Dalen waar het leven woont Nelleke Noordervliet, 1987 Vie romancée van de vermeend saaie vrouw van Multatuli. De afgewende stad Hélène Nolthenius, 1970 Het verhaal van een zelfbewuste vrouwelijke buitenstaander. OUD-INDISCHE ROMANS De tienduizend dingen Maria Dermoût, 1955 Indische sferen in een raamvertelling over moord op de Molukken anno 1913. Rubber Madelon Hermine (M.H.) Székely Lulofs, 1931 Echtpaar zoekt geluk in het decadente plantersmilieu van Sumatra. PIONIERS IN DE KOLONIëN De wijde Sargasso zee Jean Rhys, 1966 Voorgeschiedenis van Charlotte Brontës Jane Eyre laat zien hoe een vrouw gek wordt in het Caraïbische plantersmilieu. Duyvels end T.C. Boyle, 1987 17de-eeuwse pioniers in de Hudson-vallei gaan te gronde aan natuurgeweld, indianen, en morele degeneratie. De stille plantage Albert Helman, 1931 Een idealistische hugenoot wordt kapotgemaakt door collega-planters en de meedogenloze Surinaamse jungle. Het zingende gras Doris Lessing, 1950 Een pionierende boer en zijn in het huwelijk verstikte vrouw trotseren een Rhodesië van rassentegenstellingen. Het laatste huis van de wereld Beb Vuyk, 1939 Kroniek over twee pioneers op Boeroe (Molukken). |
| Het woud der verwachting 1949 'Historische romans' Ouderwets vertelde geromantiseerde biografie van de 15de-eeuwse dichter-hertog Charles d'Orléans. | ||
| De scharlaken stad 1952 'Historische romans' De 16de-eeuwse wees Giovanni Borgia zoekt een identiteit. | ||
| Een nieuwer testament 1966 'Historische romans' De 5de-eeuwse dichter Claudius Claudianus ontdekt het 'gewone volk'. | ||
| Schaduwbeeld of Het geheim van Appeltern 1989 'historische romans' Vie romancée van de 18de-eeuwse adellijke democraat Joan Derk baron van der Capellen tot den Pol. | ||
| Mevrouw Bentinck of Onverenigbaarheid van karakter 1978 'historische romans' Documentaire (brief)-roman over een 18de-eeuwse gravin die weigert zich in een keurslijf te laten stoppen. | ||
| De tuinen van Bomarzo 1968 Beschrijving van de geschiedenis van het park uit de renaissance in de omgeving van Rome, aan de hand van de bewoners van de bijbehorende villa Orsini. | ||
| OP DE BOEKENPLANK VAN HELLA S. HAASSE Gevaarlijke liefde Pierre Ambroise Choderlos de Laclos, 1779 Een Franse burggraaf die vrouwen naar zijn hand weet te zetten stuit op een vrouw die weerstand biedt: Haasse schrijft 'het vervolg'. | Een gevaarlijke verhouding, of Daal-en-Bergse brieven 1976 Geïmponeerd door de roman van Laclos Les liaisons dangereuses verbeeldt de schrijfster zich in correspondentie te staan met de naar Holland gevluchte immorele hoofdpersoon, markiezin de Merteuil. | |
| : |
||
| The Ledge Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com Dank aan: De digitale pioniers en Het Prins Bernhard Cultuurfonds Ontwerp: Maurits de Bruijn |
Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht Reproduktie en/of hergebruik uitsluitend in overeenstemming met de auteurs. |
|