the ledge files
the ledge - nl - uk
nieuw
zoeken
gesprekken
boeken
Mystiek lichaam
Frans Kellendonk
uitgeverij: Meulenhoff, Amsterdam, 1986



zoek in hele site:


the ledge - flash versie*

*

'Het is geen knus boek, en dat wil het ook niet zijn,' schreef Kellendonk over zijn laatste boek, een groteske familiegeschiedenis waarin harde noten worden gekraakt. Sommige literaire critici beten er hun tanden op stuk en beschuldigden de schrijver zelfs van homohaat en 'antisemitisme in sluiers van ironie'. Het duurde een paar maanden voordat ook de criticasters inzagen dat je een auteur de uitspraken van zijn romanfiguren niet kunt aanwrijven, en dat Mystiek lichaam bovendien een superieur gestileerde roman was met een moralistische inzet die je zelden in de Nederlandse literatuur tegenkomt. Het verhaal draait om een onsympathieke zakenman, Gijselhart, die zijn dochter verliest aan de oudere joodse man die haar zwanger heeft gemaakt, terwijl zijn homoseksuele zoon sterft aan een nieuwe uit Amerika overgewaaide ziekte. Maar vanuit diverse vertelperspectieven wordt duidelijk dat het in de roman in de eerste plaats om iets abstracters gaat: de teloorgang van het door de katholieke kerk verbreide ideaal van de samenleving als organisme - een 'mystiek lichaam' dat bestaat bij de gratie van biologische voorplanting en waarvan homoseksuelen dus uitgesloten zijn. In hoeverre de homoseksueel en rasironicus Kellendonk dit meende, doet eigenlijk niet ter zake. Inmiddels is Mystiek lichaam stevig gecanoniseerd; de filosofische en theologische interpretaties hebben voor gewone lezers zelfs het zicht op de kwaliteit van de roman vertroebeld. Dat is jammer, want Kellendonks vijfde boek is - behalve de 'moderne moraliteit' die hij er zelf in zag - ook een geestig verhaal in de traditie van Balzac en Dickens.

(Noot van de Redactie: dit 'boekenschema' is en blijft een werk-in-uitvoering. Heb je nog meer suggesties voor relevante titels en schrijvers? Stuur ze op en vergeet ook niet te melden - in 1 zinnetje - waarom het boek (of boeken) in dit schema thuishoort. Het emailadres van The Ledge is: info@the-ledge.com. Veel dank!)

schema uit:
Lezen&Cetera, Pieter Steinz
 
OP DE BOEKENPLANK VAN FRANS KELLENDONK

De bijbel
40 different authors, ca. 1450 B.C. - ca. 95 A.D.
De verhalen en de symboliek uit de twee Testamenten.

Bint
F. Bordewijk, 1934
De hoekig geschreven verhalen van F. Bordewijk, waarin de kunstmatigheid niet verdoezeld is (zie ook De wingerdrank).

De wingerdrank
F. Bordewijk, 1937
De hoekig geschreven verhalen van F. Bordewijk, waarin de kunstmatigheid niet verdoezeld is (zie ook Bint).

Een lach in het donker
Vladimir Nabokov, 1933
De karikaturale personages van Vladimir Nabokov (zie ook Lolita).

Lolita
Vladimir Nabokov, 1955
De karikaturale personages van Vladimir Nabokov (zie ook Laughter in the Dark).

Grote verwachtingen
Charles Dickens, 1860-1861
De humor en engagement van Charles Dickens (1812-1870) (zie ook The Old Curiosity Shop).

De oude rariteitenwinkel
Charles Dickens, 1840-1841
De humor en engagement van Charles Dickens (1812-1870) (zie ook Great Expectations).

Een sentimentele reis door Frankrijk en Italië
Laurence Sterne, 1768
De avontuurlijke stijl ('op het randje van de syntaxis') van Laurence Sterne, wiens Sentimental Journey (1768) door Kellendonk vertaald werd.

[The Wings of the Dove]
Henry James, 1902
De 'praatboeken' van Henry James (1843-1916), de meester van de trage beschrijvingskunst.

Moeder en zoon
Gerard Reve, 1980
De ironie en de religieuze obsessies van Gerard Reve (Moeder en zoon, 1980: autobiografisch relaas van een ontwikkelingsgang naar het katholicisme die parallel loopt met de liefde voor een geheimzinnige jongen.)

Tarr
Wyndham Lewis, 1918 (as 'The Egoist')
De nietsontziende satire van de Britse modernist Wyndham Lewis (Tarr, 1918: twee kunstschilders in het Parijs van de jaren dertig, een artistieke en principiële Brit en een rauwe Duitser, onderhouden een relatie met hetzelfde meisje).

Altaergeheimenissen
Joost van den Vondel, 1645
Een poging tot verzoening van rationalisme en religie in de vorm van een leergedicht.

Het oog
Georges Bataille, 1928 (publ. under pseudonym 'Lord Auch')
De erotische beschrijvingen van Georges Bataille (1897-1962), van wie K. naar eigen zeggen veel geleerd heeft.

HET OEUVRE VAN FRANS KELLENDONK:

Mystiek lichaam
1986
Een 'modern moraliteit' over de toestand van de wereld én de zin van het leven van een vrek, zijn homoseksuele zoon, diens nukkige zuster en haar joodse minnaar.
WAT TE LEZEN NA MYSTIEK LICHAAM?

MODERNE MORALITEITEN
Moby-Dick
Herman Melville, 1851
Wraakexpeditie van bezeten kapitein is allegorie.

De broers Karamazov
Fyodor M. Dostoyevsky, 1880
Ziet God nog of het goed is?

Toean Jim
Joseph Conrad, 1900
Hoever strekt de verantwoordelijkheid van de mens?

Het proces
Franz Kafka, 1925P
Groteske zoektocht van een beschuldigde man naar zijn misdaad en zijn aanklagers.

Ons mankeert niets
Willem Jan Otten, 1994
Huisarts verzuimt de aangekondigde zelfmoord van een rivaal te verhinderen.

VADER, DOCHTER, FAMILIE
[The Man Who Loved Children]
Christina Stead, 1940 (1965: revised edition)
Amerikaans meisje ontworstelt zich aan tiranieke vader.

Havinck
Marja Brouwers, 1984
Een advocaat botst met zijn puberdochter en zijn (te) volle leven, na de zelfmoord van zijn vrouw.

De vaders van de gedachte
Nanne Tepper, 1998
Een conferencier op stap met zijn dodelijk zieke, vroegwijze dochter.

WORSTELEN MET HET KATHOLICISME
Het einde van het spel
Graham Greene, 1951
Het ongeloof van een overspelige atheïst wankelt.

Terug naar Brideshead
Evelyn Waugh, 1945
Familieroman over de tentakels van het geloof.

[Earthly Powers]
Anthony Burgess, 1980
Schrijver getuigt van het Kwaad in de 20ste eeuw.

Bouwval
1977
Streek- en familienovelle over een jongetje dat zijn wereld ineen ziet storten; (gevolgd door twee verhalen over illusie en ontgoocheling).
De nietsnut
1979
Een jurist ontdekt bij het zoeken naar de bestaansmotieven van zijn onbetekenende vermoorde vader dat ook hij een onbenul is, die in een zinloos baantje genoegen vindt in een schijnbestaan.
Letter en geest
1982
'Spookverhaal' over een excentriek die als bibliothecaris tevergeefs probeert 'mens onder de mensen te worden'.
Namen en gezichten
1983
Verhalen uit de periode 1979-1983, over onder meer de multiculturele samenleving en de 19de-eeuwse vervalser Thomas Chatterton.
:
 
maak een notitie
naam

notitie


Code (above)


The Ledge
Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com
Dank aan: De digitale pioniers en
Het Prins Bernhard Cultuurfonds
Ontwerp: Maurits de Bruijn

Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht
Reproduktie en/of hergebruik uitsluitend in overeenstemming met de auteurs.