the ledge files
the ledge - nl - uk
nieuw
zoeken
gesprekken
boeken
Die Klavierspielerin
Elfriede Jelinek
uitgever: Rowohlt, Berlin, 1983

vertaald als:
De pianiste
uitgever: Van Gennep, 1987
vertaling: Tinke Davids

verwijzingen vanuit:
Radetzkymars
Joseph Roth

Elementaire deeltjes
Michel Houellebecq

Een hart van steen
Renate Dorrestein


zoek in hele site:


the ledge - flash versie*

*

Deze naar Jelineks zeggen autobiografisch roman schetst in kale, bijtende taal het leven van Erika Kohut, een conservatoriumlerares van achter in de dertig die nog steeds inwoont bij de moeder die haar altijd heeft gekleineerd en gecommandeerd. Emotioneel kapotgemaakt, reageert Erika haar frustraties af op haar leerlingen en lenigt ze haar driften als gluurster in de peepshows en parken van Wenen. Als ze uiteindelijk in opstand komt, en een verhouding begint met haar leerling Klemmer, leidt dat al gauw tot niets. Klemmer weigert haar sado-masochistische spelletjes mee te spelen, en Erika wordt weer teruggeworpen op haar moeder. Behalve een meedogenloos beeld van twee in een wurgende verhouding verstrikte mensen, en een overweldigend gestileerd boek, is Die Klavierspielerin ook een aanklacht tegen de kilheid en de hypocrisie van het Oostenrijk van de zogenaamd nette middenklasse.

(Noot van de Redactie: dit 'boekenschema' is en blijft een werk-in-uitvoering. Heb je nog meer suggesties voor relevante titels en schrijvers? Stuur ze op en vergeet ook niet te melden - in 1 zinnetje - waarom het boek (of boeken) in dit schema thuishoort. Het emailadres van The Ledge is: info@the-ledge.com. Veel dank!)

schema    
OP DE BOEKENPLANK VAN ELFRIEDE JELINEK

[Der Untergeher]
Thomas Bernhard, 1983
Het muzikale proza en de aanvallen op het Oostenrijkse burgerdom van Thomas Bernhard (Der Untergeher, 1983: in een lange monoloog in overpeinzingen en herinneringen probeert een Oostenrijkse pianist van middelbare leeftijd de motieven van zijn vriend tot zelfmoord te achterhalen; en Holzvällen, 1984).

[Holzfällen]
Thomas Bernhard, 1984
Het muzikale proza en de aanvallen op het Oostenrijkse burgerdom van Thomas Bernhard ( Holzvällen, 1984: aan het kritisch oog van de ik-figuur die alles en iedereen verafschuwt trekt tijdens een feestmaal een stoet van rijke burgers van Wenen voorbij; en Der Untergeher, 1983).

Regenboog van zwaartekracht
Thomas Pynchon, 1973
Postmoderne anti-oorlogsroman die door Jelinek onder de titel 'Die Enden der Parabel' vertaald werd.

De Wiener Gruppe
,
De theorieën van de Wiener Gruppe (opgericht door Hans Carl Artmann) die een experimentele literatuur voorstond waarin plot en dialoog ondergeschikt waren aan klank en structuur van de taal.

De geboorte van de tragedie of Griekse cultuur en pessimisme
Friedrich Nietzsche, 1872
De filosofische geschriften van Nietzsche, volgens Jelinek een van de grootste Duitstalige stilisten (Die Geburt der Tragödie aus dem Geiste der Musik, 1872: vroeg geschrift van de Duitse filosoof waarin hij in de antieke Griekse geest naast de ethische component sterk de nadruk legt op de esthetische). Nietzsche was

De man Mozes en de monotheïstische religie
Sigmund Freud, 1939
Het laatste boek van de schrijvende psychiater, 'ein unerreichbarer Schriftsteller'.

Muziek van Schubert
,
Het romantische maar 'raadselachtige' werk van Franz Schubert (1797-1828), aan wie Jelinek in 1998 een lang essay wijdde.

Muziek van Mahler
,
De symfonieën van Gustav Mahler (1860-1911), 'rustiek componist op onzekere grond'.

HET OEUVRE VAN ELFRIEDE JELINEK:

De pianiste
1983
Een door haar moeder klein gehouden pianolerares begint een sadomasochistische verhouding met haar leerling.
WAT TE LEZEN NA DIE KLAVIERSPIELERIN?

DE HEL, DAT IS WENNEN
De geschiedenis van mijn kaalheid
Marek van der Jagt, 2000
Een door zijn kleine geslacht gefrustreerde jongen gaat op zoek naar een 'amour fou'.

Droomnovelle
Arthur Schnitzler, 1926
Door Stanley Kubrick als Eyes Wide Shut verfilmd verhaal over een seksuele frustratie.

Reis naar het einde van de nacht
Louis-Ferdinand Céline, 1932
Monoloog van een gedesillusioneerde.

DE PIANO IN DE ROMAN
[The Pianoplayers]
Anthony Burgess, 1986
Autobiografische roman over een muzikaal kind en zijn piano spelende vader.

Het geheim
Anna Enquist, 1997
Driestemmige kunstenaarsroman over het opspelende verleden (lees: de traumatische jeugd) van een concertpianiste.

Aan de piano
Jean Echenoz, 2003
Concertpianist krijgt leven na dood.

PSYCHIATRISCHE GEVALLEN
De glazen stolp
Sylvia Plath, 1963
Esther Greenwood wordt langzaam gek, maar is zíj ziek of het Amerika van de jaren 50?

Malina
Ingeborg Bachmann, 1971
Een door haar vader getraumatiseerde schrijfster onderhoudt een relatie met twee mannen (die misschien wel helemaal niet bestaan).

WAT TE BELUISTEREN TIJDENS HET LEZEN?
Muziek van Bach
,
De Brandenburgse concerten (1720) van J.S. Bach die in aanwezigheid van Erika en Klemmer door het conservatoriumorkest worden gerepeteerd.

Muziek van Brahms
,
Brahms, die musicus van de onbevredigden, vooral de vrouw.

Muziek van Schubert, Schumann en Beethoven
,
Sonates van Schubert, de Kreisleriana van Schumann, sonates van Beethoven, hoogtepunten in het leven van een pianoleerling.

De kinderen van de doden
1995
In een Oostenrijks pension verblijven tussen de genietende vakantiegasten drie jonggestorvenen, die hun dood op de levenden willen verhalen.
De uitgeslotenen
1980
Zinloos geweld van existentialistische jongeren in de jaren vijftig.
Lust
1989
Een vernietigende, pornografische aanklacht tegen de mannenmaatschappij.

Hebzucht: een amusementsroman
2000
Een plattelandsagent vermoordt en verkracht vrouwen.
[Die Liebhaberinnen]
1975
Twee vrouwen in een Alpendorp proberen het geluk te vinden - een aanklacht tegen seksisme en consumentisme.
:
 
maak een notitie
naam

notitie


Code (above)


The Ledge
Redactie: Stacey Knecht, info@the-ledge.com
Dank aan: De digitale pioniers en
Het Prins Bernhard Cultuurfonds
Ontwerp: Maurits de Bruijn

Copyright: Pieter Steinz, Stacey Knecht
Reproduktie en/of hergebruik uitsluitend in overeenstemming met de auteurs.